Stel je voor: je zit aan tafel met Napoleon, Jefferson of Churchill. De glazen klinken, er wordt geklonken op overwinningen, revoluties of oorlogsplannen. Wat schenk je in?
Wijn was en is eeuwenlang het geheime wapen van diplomaten en leiders. Vandaag zijn er nog volop fans (vooral de jetset) die deze iconen nauwgezet nadoen.
Wijn als diplomatiek smeermiddel: van symposia tot de Koude Oorlog. De oude Grieken wisten het al: een goed glas wijn (aangelengd met water) maakt gesprekken losser. Symposia waren niet alleen drinkfeestjes, maar plekken waar allianties werden gesmeed en vijanden vrienden werden. De Romeinen exporteerden niet alleen wijn, maar ook hun cultuur — een slimme diplomatieke zet.
Fast forward naar de 18de-19de eeuw. Thomas Jefferson was de ultieme wijn-diplomaat. Als ambassadeur in Frankrijk reisde hij wijngaarden af en stuurde hij kisten vol bordeaux en sauternes naar huis. Hij serveerde die topwijnen tijdens diners om te laten zien: “Kijk, Amerika is niet zo’n wildwest-land”.
Anekdote: Jefferson besteedde een fortuin aan wijn tijdens zijn presidentschap — soms meer dan aan staatszaken. Hij geloofde dat goede wijn democratie bevordert. “No nation is drunken where wine is cheap”, zei hij. Een slimme man!
Napoleon Bonaparte hield het eenvoudiger, maar niet minder iconisch.
Anekdote: de keizer dronk dagelijks een halve fles Chambertin (een stevige rode Bourgondische pinot noir), aangelengd met water. Na veldslagen liet hij champagne aanrukken. Zijn dagelijks ritueel was heilig. Op Sint-Helena klaagde hij dat de Britten hem slechte wijn gaven — een groter drama dan de ballingschap zelf.
Winston Churchill maakte van champagne een bondgenoot.
Anekdote: Pol Roger was zijn absolute favoriet. Na de oorlog stuurde de Pol Roger-familie hem kisten vol. Churchill noemde het “the most delightful wine in the world”. Hij dronk er zoveel dat er later een speciale Cuvée Sir Winston Churchill aan hem werd opgedragen. Champagne als geopolitiek wapen — wie had het gedacht?
In de 20ste eeuw ging het door. Nixon toostte in 1972 met Californische sparkling wine op de opening naar China. Een klein gebaar met een groot effect: “Wij Amerikanen kunnen ook goede wijn maken”.
De echte nabootsers: wie doet wie na in 2026?
Dit is het leukste deel. Overal ter wereld zitten mensen ( le beau monde) hun historische helden na te doen — soms serieus, soms met een knipoog.
De Jefferson-club: rijke verzamelaars en elites bouwen letterlijk “Jefferson-cellars” na. Ze kopen Haut-Brion, Yquem en oude Bordeaux. Er zijn clubs die diners organiseren met dezelfde wijnen en menu’s zoals Jefferson het deed.
Moderne na-apentip: volg Jeffersons route door Frankrijk. Veel sommeliers doen het en komen terug met verhalen en koffers vol flessen.
Napoleon-fans: zij zweren bij Gevrey-Chambertin. Op historische evenementen of bonapartistische proeverijen zie je mensen een glas inschenken en zeggen: “Pour l’Empereur”! Sommigen lengen het zelfs aan met water — puur voor de authenticiteit.
Anekdote: Er bestaan wijnliefhebbers die beweren dat Chambertin hen “strategischer” laat denken. Of het werkt? Napoleon verloor uiteindelijk Waterloo, dus misschien niet té letterlijk nadoen.
Churchill-imitators
Deze groep is het makkelijkst te herkennen: een fles Pol Roger, een goede sigaar en een bulderende lach. Britse elites en liefhebbers van oorlogsverhalen organiseren “Churchill Evenings”.
Luchtige noot: Als je Churchill écht wilt na-apen, moet je ook een paar uur over strategie kunnen praten terwijl je al drie glazen op hebt. Succes!
En dan de huidige Amerikaanse president?
Donald Trump is het grote tegenvoorbeeld. Hij drinkt geen alcohol. Hij nipte hoogstens een slokje wijn om diplomatieke redenen. Toch heeft hij een eigen Trump Winery in Virginia en promoot hij Amerikaanse wijnen met verve. “American wine is better than French”, zei hij ooit — ook al drinkt hij het zelf niet. Trump-na-apers? Die bestaan vooral uit mensen die zijn wijn kopen als statement, niet per se om de smaak. Een moderne variant op diplomatie: wijn als merk en politiek symbool.
Bonus: Hemingway & de creatievelingen
Schrijvers en artiesten nadoen is populairder dan je denkt. Hemingway-fans drinken lichte Franse rosé of Mâcon terwijl ze aan een roman werken. “Papa’s stijl”: simpel, direct en met gevoel voor dramatiek. Waarom doen we dit eigenlijk? Omdat wijn de makkelijkste tijdmachine is. Door dezelfde fles te openen als Jefferson of Napoleon, voel je even een connectie met genieën. Het is romantisch, stoer en sociaal tegelijk. Plus: het geeft een fantastisch excuus om mooie wijn te kopen.
Dus volgende keer dat je een fles ontkurkt, tooast je misschien niet alleen op het weekend, maar ook op de groten uit de geschiedenis. Proost — en wie weet word jij de volgende die wordt nagedaan.
Mijn oordeel: de jetset koopt vooral voor exclusiviteit en status. De gewone mens als ik let vooral op de prijs en de duurzaamheid van het product.
(*) de rest: politici en staatshoofden, schrijvers, filosofen, muzikanten en kunstenaars, schilders en beeldhouwers, wetenschappers en ontdekkingsreizigers, sporters, mode-iconen, filmsterren, etc.
Georges De Smaele, wijnschrijver.
Juli 2026.
