Info- en netwerksessie met lokale besturen over behoud van kernfuncties op bedrijventerreinen en verhogen van ruimte-efficiëntie via een vernieuwde indeling
De provincie Antwerpen en Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij (POM) Antwerpen organiseerden samen met Voka Antwerpen-Waasland en Voka Mechelen-Kempen gisteren een info- en netwerksessie voor steden en gemeenten over de toenemende schaarste aan ruimte om te ondernemen. Centrale boodschap: bedrijventerreinen moeten maximaal hun economische kernfunctie behouden én sneller kwalitatief worden versterkt via een vernieuwde en efficiëntere indeling.
De aanleiding om de steden en gemeenten uit te nodigen is de Voka-paper Ruimte om te ondernemen. Daarin wordt gewaarschuwd voor een structureel tekort aan beschikbare ruimte voor ondernemingen. Provincie Antwerpen en POM Antwerpen herkennen die signalen: bedrijven die willen investeren, verduurzamen of groeien, botsen te vaak op een gebrek aan geschikte, beschikbare vestigingsruimte.
Met de bijeenkomst willen provincie Antwerpen, POM Antwerpen, Voka Antwerpen-Waasland, Voka Mechelen-Kempen en lokale besturen samen een versnelling hoger schakelen rond een gedeelde uitdaging: de economische slagkracht en het ondernemerschap in de provincie Antwerpen duurzaam versterken.
Samen met lokale besturen: gedeelde zorg, gedeelde verantwoordelijkheid
Bedrijventerreinen liggen op gemeentelijk grondgebied. Lokale keuzes bepalen dus in belangrijke mate of die terreinen ook echt ruimte blijven voor economische activiteit. Tijdens de infosessie deelden de provincie Antwerpen, POM Antwerpen, Voka Antwerpen-Waasland en Voka Mechelen-Kempen met de steden en gemeenten knelpunten en goede praktijken.
Concreet stellen zich op bedrijventerreinen vaak herkenbare uitdagingen, zoals:
- Oneigenlijk gebruik (invullingen die de economische rol uithollen)
- Onderbenutting (ruimte die minder oplevert dan ze kan, door inrichting of gebruik).
Provincie Antwerpen en POM Antwerpen willen lokale besturen ondersteunen om bedrijventerreinen in hun waarde te houden en tegelijk het ruimtelijk rendement te verhogen.
Provinciaal Beleidsplan Ruimte als kader, POM Antwerpen als uitvoerder: drie pijlers voor bedrijventerreinen
Provincie Antwerpen werkt al gericht aan oplossingen via het Provinciaal Beleidsplan Ruimte Antwerpen, dat sinds februari 2024 van kracht is.
Binnen dat kader zetten provincie Antwerpen en POM Antwerpen in op drie pijlers voor bedrijventerreinen:
- Behoud van bedrijventerreinen (ruimte voor ondernemen beschermen, kernfunctie bewaken)
- Herstructurering van bedrijventerreinen (kwaliteit, ruimte-efficiëntie en verduurzaming verhogen)
- Bijkomend creëren van bedrijventerreinen, onder voorwaarden (gericht en zorgvuldig, waar ruimtelijk verantwoord).
Als uitvoerende ontwikkelingsmaatschappij speelt POM Antwerpen hierin een centrale rol. Ruimte creëren voor ondernemers blijft de kernopdracht, maar vandaag gebeurt dit strategischer en duurzamer: niet alleen via nieuwe terreinen, maar ook door herontwikkeling van bestaande sites. Daarbij kijkt POM Antwerpen naar concrete uitdagingen van ondernemers, met aandacht voor klimaatadaptatie, energietransitie en innovatie. Zo versterkt POM Antwerpen ondernemerschap en innovatie, en fungeert het als bruggenbouwer en katalysator van economische en maatschappelijke meerwaarde.
Luk Lemmens, gedeputeerde bevoegd voor Economie en voorzitter van POM Antwerpen:
“De analyse van Voka bevestigt wat we binnen de provincie Antwerpen in aanloop naar ons Provinciaal Beleidsplan Ruimte vaststelden in onze eigen cijfers en analyses: ruimte om te ondernemen is schaars en tegelijk essentieel voor jobs en welvaart in onze innovatieve regio. Bij de opmaak van ons Provinciaal Beleidsplan Ruimte werkten onze diensten dan ook intensief samen om deze provinciale visie op de economische ruimte erin te verankeren: bedrijventerreinen beschermen en herstructurering versnellen. Open ruimte moeten we koesteren, dus enkel waar het kan en verantwoord is, maken we bijkomende ruimte om te ondernemen mogelijk. Daar gaan we nooit over één nacht ijs. Via POM Antwerpen zetten we alles om in concrete acties: we creëren ruimte voor ondernemers, zowel via nieuwe terreinen als door strategische herontwikkeling van bestaande sites, met oog voor klimaat, energietransitie en innovatie. Maar de sleutel ligt ook lokaal: we reiken de hand uit naar onze steden en gemeenten om samen met hen bedrijventerreinen écht terreinen voor bedrijven te laten zijn.”
Philippe Heyvaert, secretaris-generaal Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland is duidelijk: “De schaarste aan ruimte om te ondernemen baart Voka zorgen. Antwerpse bedrijven smeken om ruimte, maar die bestaat simpelweg niet. In 59 van de 67 gemeenten is er geen actief aanbod meer. In 2025 is weerom 32 hectaren – 50 voetbalvelden – bedrijventerrein verloren gegaan. Het is voor Voka dan ook vijf voor twaalf en er moet opnieuw aanbod gecreëerd worden. Met de bijeenkomst van vandaag proberen we samen met de belangrijkste stakeholders, provincie Antwerpen, POM Antwerpen en de lokale besturen de ommekeer in te zetten: bedrijventerreinen moeten maximaal hun economische functie behouden en waar mogelijk moeten bijkomende terreinen worden voorzien via een vernieuwde of efficiëntere indeling. Alleen zo blijft er plek voor ondernemingen die de economie in Vlaanderen en de provincie Antwerpen draaiende houden.”
Foto: Copyright: provincie Antwerpen.
