Werken uit eigen collectie krijgen prominente plaats in tentoonstelling
Vanaf vrijdag 21 augustus kan je een nieuw schilderij bewonderen in Museum Hof van Busleyden. Het gaat om een bijzonder portret van een Habsburgse prinses, vermoedelijk Maria van Hongarije. Het werk krijgt een prominente plek in de vaste opstelling, waar het geflankeerd wordt door twee uitzonderlijke bruiklenen.
Aan tafel in de Lage Landen
Met Bourgondisch Tafelen laat Museum Hof van Busleyden bezoekers kennismaken met de eet- en drinkcultuur van de Lage Landen tijdens de vijftiende en zestiende eeuw. De tentoonstelling laat bezoekers aanschuiven bij de banketten in de stadspaleizen en gidst hen langs de stomende keukens, bruisende markten en herbergen, maar staat ook stil bij de keerzijde van weelde en overvloed, zowel toen als nu.
Het verhaal wordt verteld aan de hand van een honderdtal kunstwerken en historische objecten. Een veertigtal daarvan komt uit de eigen collectie van het museum, waarvan het leeuwendeel bewaard wordt in Depot Rato in Muizen.
Eerbetoon aan eigen collectie
En daar zijn heel wat stukken bij die nooit eerder getoond werden in Mechelen. Drie schilderijen uit de museumcollectie ondergingen een volledige restauratiebehandeling voor hun eerste ontmoeting met de bezoekers van Museum Hof van Busleyden.
In de zomer van 2025 gingen verschillende (teams van) restauratoren van start. Zij stabiliseerden telkens het doek en consolideerden de verflagen, maar verwijderden ook oude retouches om zo de visuele eenheid terug te brengen zoals die ooit bedoeld was door de kunstenaar. Gezien het grote formaat van de schilderijen, namen de restauratiewerken bijna een jaar in beslag.
“Een tentoonstelling als Bourgondisch Tafelen is niet alleen een kans om bijzondere bruiklenen naar Mechelen te halen, maar ook om opnieuw met een frisse blik naar onze eigen collectie te kijken en ze nog meer te waarderen”, aldus Lianne Kamminga, directeur van Museum Hof van Busleyden. “Als museum dragen we de verantwoordelijkheid om ons erfgoed goed te bewaren én erin te blijven investeren. Deze drie schilderijen kregen dankzij een doorgedreven restauratie de zorg die ze nodig hadden en kunnen nu voor het eerst aan het publiek worden getoond. Het is bijzonder om te zien hoe werken die al jarenlang deel uitmaken van onze collectie opnieuw tot leven komen en hun plek in het verhaal van de tentoonstelling opeisen.”
Vergeten Mechelse meester
Het meest opvallende van de drie schilderijen is zonder twijfel Landschap met bloemen, vruchten en putti van Gommaert van der Gracht. De overdaad aan vruchten, groenten en wijn op het schilderij sluit perfect aan bij het thema van de tentoonstelling. Het imposante doek werd behandeld door Mtec Fine Art.
De naam Gommaert van der Gracht doet bij ons wellicht niet meteen een belletje rinkelen, maar in de zeventiende eeuw was deze Mechelse kunstenaar een geliefd schilder van landschappen en stillevens. Vandaag vind je zijn werk nog terug in de collectie van de National Trust in het Verenigd Koninkrijk.
Van keukentafereel tot marktzicht
Daarnaast ondergingen ook twee werken van onbekende kunstenaars een doorgedreven restauratiebehandeling. Christus in het huis van Martha en Maria combineert een keukentafereel met appels en wortels, vis en wild, met een religieus onderwerp, een verhaal uit het Nieuwe Testament. Restaurator Titania Hess liet het zestiende-eeuwse schilderij weer schitteren.
Het derde en laatste schilderij, Zicht op de Vismarkt van Antwerpen, werd onder handen genomen door Giovanna Tama, in samenwerking met Jill en Ellen Keppens. Het zeventiende-eeuwse stadszicht brengt de levendige markten tot leven die ook in Bourgondisch Tafelen aan bod komen.
“Wie Bourgondisch Tafelen bezoekt, komt niet alleen te weten hoe er eeuwen geleden werd gegeten, maar ontdekt ook een stukje van de geschiedenis van Mechelen”, vertelt Greet Geypen, schepen van Erfgoed. “Naast de drie gerestaureerde schilderijen en andere stukken uit de museumcollectie brengt de tentoonstelling heel wat archeologische vondsten die hier in Mechelen werden opgegraven. Ze brengen het dagelijkse leven van eeuwen geleden heel dichtbij en maken zichtbaar hoe de grote verhalen uit onze geschiedenis ook hier in de stad hun sporen hebben nagelaten. Zo laat de tentoonstelling bezoekers niet alleen kennismaken met de Bourgondische tafelcultuur, maar ook met het erfgoed en de geschiedenis van Mechelen zelf.”
Foto: Sophie Nuytten
