Portret van een Habsburgse prinses vanaf nu te zien in vaste opstelling
Vanaf vandaag kan je een nieuw schilderij bewonderen in Museum Hof van Busleyden. Het gaat om een bijzonder portret van een Habsburgse prinses, vermoedelijk Maria van Hongarije. Het werk krijgt een prominente plek in de vaste opstelling, waar het geflankeerd wordt door twee uitzonderlijke bruiklenen.
Habsburgse huwelijkspolitiek
Een jaar geleden kocht Museum Hof van Busleyden een portret van een Habsburgse prinses, toegeschreven aan de zogenaamde Meester van de Magdalenalegende. Deze anonieme schilder was actief in de Zuidelijke Nederlanden en schilderde heel wat portretten van kinderen uit de Habsburgse familie, waaronder ook Filips de Schone en Margareta van Oostenrijk. Het portret was in 2021 al te zien in Museum Hof van Busleyden, als deel van de succesvolle tentoonstelling Kinderen van de Renaissance. Heel wat latere Europese koninginnen, waaronder Maria van Hongarije, werden immers hier in Mechelen, in het Hof van Kamerijk opgevoed en geschoold.
Na de dood van Margareta van Oostenrijk wordt Maria door haar broer Karel V benoemd tot landvoogdes van de Spaanse Nederlanden. Als Habsburgse prinses vervult zij ook een sleutelrol in de expansiepolitiek van het Bourgondisch-Habsburgse rijk. Haar positie maakt van haar een strategische pion in de diplomatieke en dynastieke machtsuitbreiding. Via zorgvuldig geplande huwelijksallianties en het voortbrengen van erfgenamen droeg zij actief bij aan de consolidatie en uitbreiding van het keizerlijke rijk. Dit portret verbeeldt treffend hoe prinsessen vanaf zeer jonge leeftijd werden ingezet als cruciale schakels in het politieke machtsspel.
Kostbare rammelaar
Op dit schilderij zien we een klein meisje. Ze draagt een eenvoudig wit schortje en een hoofddoekje. Rond haar nek hangt een opvallende ketting met drie hangers die moesten beschermen tegen het kwade en kindersterfte, maar die voor het kleine meisje vooral een praktische functie hadden als bijtring of rammelaar.
“Dankzij de steun van de Vrienden van Museum Hof van Busleyden konden we dit prachtige portret verwerven”, vertelt Lianne Kamminga, directeur van Museum Hof van Busleyden. “Het is een klein schilderij dat een verrassend groot verhaal vertelt. We zijn dan ook op zoek gegaan naar een manier om het zo betekenisvol mogelijk te presenteren. Uit een privécollectie kregen we twee historische objecten in bruikleen: een zilveren rammelaar in bloedkoraal, met fluitje en belletjes, en een zilveren amulet met een wolventand. Ze zijn haast identiek aan twee van de hangers die je op het schilderij ziet. Zo brengen we de wereld van het prinsesje dichter bij de bezoeker. Ook het wetenschappelijk onderzoek dat volgde op de aankoop, leverde fascinerende inzichten op die we graag met de bezoeker delen in een video. Zo komt niet alleen het schilderij, maar ook het verhaal erachter tot leven.”
Doelbewust aankopen
Musea bewaren niet alleen erfgoed, ze bouwen hun collecties ook actief verder uit. Verzamelen en verwerven behoort tot de kernopdrachten van een museum. Nieuwe aanwinsten laten immers toe om hiaten in de collectie op te vullen, bestaande verhalen te verrijken en bezoekers telkens nieuwe perspectieven aan te bieden.
“Mechelen is al eeuwen een stad van kunst en cultuur. Trouw aan onze geschiedenis, kiezen we er als stad bewust voor om te investeren in ons erfgoed”, aldus schepen van Erfgoed Greet Geypen. “In de loop van de jaren hebben we een breed netwerk uitgebouwd van veilinghuizen, kunsthandelaars en musea. Dat maakt dat we vandaag sneller de weg vinden naar uitzonderlijke stukken die voor onze collectie interessant zijn. Zo konden we in 2024 al een uitzonderlijk portret van landvoogdes Margareta van Oostenrijk aan onze collectie toevoegen. Dit portret van een Habsburgs prinsesje, vermoedelijk Maria van Hongarije, helpt ons om het verhaal van Mechelen tijdens de Bourgondisch-Habsburgse bloeiperiode steeds scherper en vollediger te vertellen. Dit deel van onze geschiedenis, waarin verschillende zestiende-eeuwse vrouwen een erg belangrijke rol speelden in de Europese politiek, is nog te weinig gekend bij een breed publiek. Met aankopen als deze bouwen we stap voor stap verder aan een museumcollectie van topniveau, voor alle Mechelaars en bezoekers.”
Over het museum
In Museum Hof van Busleyden beleef je de Bourgondische renaissance. Het zestiende-eeuws stadspaleis waar Hiëronymus van Busleyden bekende humanisten als Erasmus en Thomas More ontving, is vandaag een museum dat deze belangrijke periode in de geschiedenis van Mechelen belicht. Het museum bevindt zich in het bruisende hart van de historische binnenstad. Na een volledige restauratie waarbij ook de museumtuinen heraangelegd werden, schittert Museum Hof van Busleyden sinds het voorjaar van 2024 weer net als in de tijd van Hiëronymus.
In de collectie vind je verschillende Vlaamse topstukken, waaronder het Mechels Koorboek van Margareta van Oostenrijk en een unieke collectie Besloten Hofjes. Zowel in de vaste opstelling als in tijdelijke tentoonstellingen toont het museum hedendaagse kunst zij aan zij met eigen collectiestukken, om zo universele thema’s als macht, religie en politiek een plaats te geven. Het resultaat is een inspirerende plek waar verleden en toekomst elkaar ontmoeten en waar – net als toen – nagedacht wordt over een wereld in verandering.
Foto: Sophie Nuytten
