Mooi verborgen in de zuidoostelijke hoek van Normandië, doorweven met grote eiken en beuken- bossen, ligt de oude provincie van Le Perche. Bijna het grootste deel ligt in het departement van de Orne. In de weelderige valleien hebben zich versterkte herenhuizen genesteld, zich voordoend als minikastelen. Tot 1226 was het nog een autonoom graafschap tot het deel ging uitmaken van de Franse Kroon. Het heeft echter zijn eigenheid steeds behouden. De filosoof Alain benoemde het in de 19e eeuw als: “ Je suis Percheron, c’est-a-dire autre que Normand”. We ontdekten het patrimonium, de geschiedenis en een zekere art de vivre langs verschillende wegen, dorpjes en kleine leuke steden.
Volg met ons een verkenning van enkele karakteristieke plekken van Le Perche. Ze geven niet alleen een streling voor het oog maar voeden ook onze smaakpapillen.
Mortagne-au-Perche.
De grootste stad van Le Perche, in de middeleeuwen reeds van belang als een versterkte vesting op een heuvel. De nauwe straatjes van het historisch centrum zijn bezaaid met verrassingen. Het O.T. ( office de tourisme) heeft een mooi circuit uitgestippeld: “Le Circuit du Patrimoine”. Het brengt je langs een aantal mooie herenhuizen. Deze zogenaamde hotels waren meestal gebouwd voor belangrijke personen of organisaties. Elk heeft bijna zijn eigen stijl: Van Rococo tot Régence, soms met façades, soms met versterkte torentjes. De Porte St-Denis is dan één van de weinige overblijfselen van de middeleeuwse omwallingen.
Ze geeft uit op Le Tribunal, al een auberge sinds 1899 en nu na verschillende verbouwingen een Logis Hotel. Een ander middeleeuws restant is de Crypte Saint-André. De crypte maakte deel uit van de Kapittelkerk, die in de 18e eeuw verwoest werd. In haar plaats kwam het oude tribunaal. In de Notre – Dame kerk zijn er mooie beschilderde glasramen met onder meer aandacht voor enkele belangrijke figuren die de leiding hadden in het graafschap van Le Perche.
Mortagne heeft ook veel kunstateliers en restaurateurs, vooral gesitueerd in de rue Sainte Croix. Marianne Chopin heeft hier op nr. 14 een atelier voor het restaureren van schilderijen. Maison Trudon is dan weer een specialist in luxe geurkaarsen, sinds 1643.
Mortagne is ook de hoofdstad van de zwarte pens of beuling. Boudin Noir is hier zo genesteld dat er elk jaar rond maart een “ Foire au Boudin ” is. Dit jaar reeds voor de 59e keer. Boucherie Nathalie & François in de Rue des Marchands vertelt je alles over de cultuur van hun iconisch product.
La Perrière
Van de grootste stad in La Perche naar één van de kleinste maar ook één van de mooiste dorpen in Normandië. La Perrière, in het zuidwesten van Le Perche is met zijn honingkleurige huizen bijna een copy book van een Engels Cotswold dorpje. Een Frans Castle Combe met mooie zichten over een landschap van bomen, heggen en weiden.( Bocage).
Het dorpje heeft maar een 300- tal inwoners, maar veel troeven. Rond het dorpsplein vele mooie cottages en in het O.T. kan je het Musée du Filet bezoeken. Filet was een lokaal ambacht dat verwant is aan broderie en kant. De oorsprong gaat terug naar het maken van netten voor visserij of wild strikken. De uitbreiding naar echte textielactiviteit kwam later. De nettenmaaksters en borduursters creëerden onder meer handschoenen en hoofdbedekkingen. Later kwamen er zelfs parels bij te pas. In het museum kan je verschillende creaties bewonderen uit de elegante stijl van de Belle Epoque periode. Ook is er een korte film over de technieken.
De grond in deze streek, rijk aan kalk en fosfaat is samen met gras de ideale basis voor het kweken van een speciaal ras van paarden. Maak kennis met De Percheron, de Rolls – Royce onder de trekpaarden. Ze zijn als een Appellation Contrôlée voor de regio. Het verhaal begint in de 8e eeuw met een kruising van Moorse hengsten en lokale paarden. De Percheron is een solide en elegant paard, zacht van karakter. Het heeft een dik gespierd lichaam met een redelijk klein hoofd en poten ten opzichte van andere trekpaarden. Ze waren werkpaarden die hun sporen verdienden bij zwaar transport, personenvervoer en ook in oorlogstijd.
De mechanisatie na de jaren’50 zag een enorme terugval in aantal maar nu worden ze hier in Le Perche ingezet voor nieuwe doelen. Ze kunnen handig zijn in de bosbouw waar ze op plaatsen kunnen komen onbereikbaar voor tractoren. Ook worden ze nu ingezet in de toeristische sector. In La Perrière is er To Biguine. Hier kan je koetstochten maken van anderhalf uur met een Percheron, een tocht die je langs het dorpje en door het bos van Bellême voert. Julien, de gepassioneerde fokker van Percherons geeft je dan onderweg heel veel uitleg zowel over de streek als over de paarden.
Rémalard
In Rémalard werd het oude stationsgebouw ingeruild voor een leuk restaurant. Het gebouw van de stationschef kreeg de naam ‘En Gare’ en geeft op zijn menu lekkere bistro gerechten met lokale producten. Het oude station ligt op de route van de Véloscénie. Deze 450 km lange fietsroute maakt een verbinding tussen hartje Parijs en de Mont St. Michel. Het combineert fietspaden en groene routes.
In Rémalard is er in de Rue du Prieuré een koetspoort. Hierachter is er een verborgen juweeltje: La Petite Rochelle, een verbazingwekkende tuin. Hier maakten we op een druilerige dinsdag in mei kennis met Laurence de Bonneval. Ze ontving ons in de oude cottage van haar moeder, een soort Charleston Farmhouse ( het landhuisje van Virginia Woolf en de Bloomsbury Group in Firle UK). Ze vertelde over haar moeder, Hélène d’ Andlau, een artistieke kunstenares en botanicus die hier in 1976 begon met een eigen tuin. Een tuin die nu haar 50 ste verjaardag viert. Hélène overleed in 2020 op een leeftijd van 101 jaar en haar dochter beheert nu samen met een stichting als legaat de tuinen.
Op 1,5 ha is er een combinatie van 10 tuinen, die siertuinen, botanische tuinen en een arboretum combineren. Elk deel heeft een eigen inspiratie, sfeer en kleurenpalet en kan men het hele jaar door genieten. Van de asters in de herfst over magnolia’s in de lente, hortensia’s in de zomer tot een winterperiode met de toverhazelaars en sneeuwklokjes. Hélène werkte veel samen met tuinarchitecten uit Engeland en België en een mooie verrassing voor ons was haar sterke band met Jelana De Belder –Kovačič , de Sloveense botanica die mee voor de grote ontplooiing van het Arboretum in Kalmthout zorgde.
Bellême
Een stevige, stenen poort met restanten van een barbican ( bruggeschans) onder de naam porte Saint-Sauveur is het enige overblijfsel van de middeleeuwse verdedigingswallen van Bellême. Van hieruit vertrekt de Rue Ville-Close naar het marktplein. De straat is een parel gevuld met elegante 17e en 18e -eeuwse huizen in neoclassicale stijl. Het stadje telt nu net geen 2.000 inwoners maar was door zijn ligging op een uitloper met zicht op de bossen en weilanden van Le Perche een belangrijke plaats voor de toen feodale heersers van de streek.
De Saint-Sauveur kerk uit 1712 heeft enkele mooie glasramen en een kapel gewijd aan ene Aristide Boucicaut. Boucicaut begon zijn loopbaan in de familiale hoedenmakerij in Bellême. Al gauw had hij grootse plannen vooral toen hij in Parijs was. Hier legde hij de basis voor de “ moderne handel”. Hij stichtte de “ Bon Marché”, een grote winkel onder één dak waar men zeer veel verschillende zaken kon kopen. Aristide was ook een bekend filantroop. Zijn standbeeld staat in de wijk Saint-Saveur, voor de 19e -eeuwse villa waar hij vertoefde.
Bezoek zeker ook enkele van de lokale winkels die in het oog springen zoals: De Savonnerie de la Chapelle. Hier worden handgemaakte zepen gemaakt volgens de ‘ Saponification Froide’ of koud verzeepte zepen. Je kan via de winkel het productieproces zien. Er wordt ook cosmetica gemaakt en er zijn cursussen die men kan volgen. Test eens zepen met de naam: Pomme de Normandie of Savon d’ escargot.
Na je reukorgaan kan je ook je smaakpapillen testen bij ‘ La Chocolaterie Bataille, waar Meester Chocolatier Christophe Henninger een mooi versierde zaak heeft en met zijn ambachtelijke chocolade bij elk seizoen of speciale gebeurtenis een nieuwe collectie creëert.
Nog een tip voor een leuke foto: vlak tegenover het O.T. is er een pittoresk stuk water, een overblijfsel van de oude kasteelgracht met rechts het standbeeld ‘ Colin-Maillard’. Dit is Frans voor ons blindemannetje. Het dateert uit 1874 en iedereen mag vrij zijn mening geven over de betekenis van het beeld.
La Chapelle Montligeon.
Hier eindigt onze Perche verkenning. Dit dorpje is niet groot maar kan wel pronken met een grote basiliek. Deze gotische basiliek de Notre-Dame was het idee van ene geestelijke L’ Abbé Buguet. Hij liet de basiliek op het einde van de 19e eeuw bouwen om de inwoners van zijn dorp een morele en economische boost te geven. De grote gebouwen naast de basiliek worden nu vooral gebruikt voor pelgrimsbezoeken en retraites. Het dorpje heeft ook een zeer gezellig restaurant: Le Montligeon, een traditioneel restaurant met lokale producten aan een zeer schappelijke prijs. Je kan er ook overnachten.
Le Perche, alhoewel het in Normandië ligt , heeft een eigen karakter, straalt rust uit en laat je vooral genieten.
Foto’s & tekst: A. Charrin
