Economiestudenten (UAntwerpen/AMS) onderzochten kostenplaatje sluiting luchtruim
Een sluiting van het Belgische luchtruim of van de Belgische luchthavens heeft grote economische gevolgen. Een staking van drie uur lijkt misschien beperkt, maar kan een economische impact van maar liefst 4,3 miljoen euro hebben. Dat blijkt uit berekeningen van twee economiestudenten van de Universiteit Antwerpen en de Antwerp Management School.
Hoe kwetsbaar het vliegverkeer is, werd de voorbije jaren meermaals duidelijk. Sinds oktober 2024 is de Belgische luchtvaartsector al zeven keer getroffen door nationale stakingen. Op die dagen werden alle vertrekkende en een groot aantal aankomende vluchten geannuleerd. Begin juni 2026 legde ook een wilde staking bij luchtverkeersleider Skeyes het vliegverkeer zwaar aan banden. Voor de Belgische luchtvaartsector, die zijn activiteiten telkens tijdelijk moet staken, hangt daar een stevig prijskaartje aan.
(On)rechtstreekse impact
Hoe hoog die kost precies oploopt, berekenden Brecht Hyndrikx en Arthur Demeyer, twee studenten van de Universiteit Antwerpen en de Antwerp Management School, in het kader van hun masterproef.
“We brachten de potentiële verliezen in kaart bij een geplande sluiting van het Belgische luchtruim, zoals bij een vooraf aangekondigde nationale staking”, vertelt Hyndrikx. “Daarbij analyseerden we de impact op luchtvaartmaatschappijen Brussels Airlines en TUI, de luchthavens van Zaventem, Charleroi en Luik, en luchtverkeersleider Skeyes. Uiteraard blijven de economische gevolgen niet beperkt tot deze spelers. Ook de bedrijven en dienstverleners die ermee samenwerken, zoals afhandelingsbedrijven, retailshops in de luchthavens en parkinguitbaters, voelen de gevolgen.”
“Hoe zwaar het hele ecosysteem financieel wordt getroffen, hangt bovendien sterk af van het moment van de dag waarop het luchtruim wordt gesloten”, vult Demeyer aan. “Daarom berekenden we de impact voor drie verschillende tijdsloten: van 9 tot 12 uur, van 12 tot 15 uur en van 15 tot 18 uur. Voor onze analyse baseerden we ons op gegevens van één bepaalde dag, in dit geval 30 maart 2026.”
Miljoenen euro’s verlies
De zwaarste impact doet zich voor tussen 12 en 15 uur. Het luchtruim op dat moment afsluiten, heeft een totale economische impact van 4,3 miljoen euro. Dat is iets meer dan in het tijdslot tussen 9 en 12 uur, wanneer de impact 4,1 miljoen euro bedraagt. Voor het laatste tijdslot, tussen 15 en 18 uur, dalen de kosten tot 3,4 miljoen euro.
“Het verschil is vooral te verklaren door de zogenaamde wave-structuur van Brussels Airport: langeafstandsvluchten vertrekken voornamelijk in de voormiddag en rond de middag, ’s avonds zijn er enkel nog korte- en middellange afstandsvluchten geroosterd”, legt Demeyer uit.
Hyndrikx: “In het minst slechte van de drie scenario’s, het laatste tijdslot, worden 53 vluchten van Brussels Airlines, goed voor 7165 passagiers, getroffen. Voor Brussels Airport Company, de exploitant van de luchthaven in Zaventem, gaat het om zo’n 150 vluchten en 18 855 passagiers.”
Bij een ongeplande sluiting kan de impact volgens de studenten nog groter zijn, omdat gestrande passagiers mogelijk een hotelovernachting en maaltijden nodig hebben. Demeyer: “Ook vliegtuigen en bemanningen kunnen vast komen te zitten, waardoor de planning voor de rest van de dag moet worden aangepast. Omdat toestellen en crews daardoor niet op hun geplande locatie zijn, kunnen ook latere vluchten worden verstoord.”
