Zestiende-eeuwse tekening van Keldermans schittert in tentoonstelling in The Met
Deze week vertrekt een bijzonder werk uit de collectie van Museum Hof van Busleyden naar New York. Het gaat om een architecturale tekening toegeschreven aan Rombout (II) Keldermans. De komende maanden zal het werk te zien zijn in een tentoonstelling in het vermaarde Metropolitan Museum of Art.
Mechels meesterwerk krijgt internationaal podium
Op 16 april opent in het Metropolitan Museum of Art in New York Gothic by Design. The Dawn of Architectural Draftmanship. Ook een topstuk uit de collectie van Museum Hof van Busleyden maakt deel uit van deze prestigieuze tentoonstelling. Het gaat om een uitzonderlijke tekening op perkament, toegeschreven aan architect Rombout (II) Keldermans (ca. 1460-1531). Het monumentale ontwerp toont het ambitieuze plan voor het Paleis voor de Grote Raad in Mechelen, het hoogste rechtscollege van de Habsburgse Nederlanden. De ontwerptekening neemt een bijzondere plaats in binnen de tentoonstelling, als een van de weinige overgeleverde voorbeelden uit de Nederlanden en als origineel ontwerp op perkament voor een niet-religieus gotisch bouwwerk.
“Dat een instelling als The Metropolitan Museum of Art dit topstuk opneemt in zijn tentoonstelling, bevestigt de sterke reputatie van Museum Hof van Busleyden als bruikleengever”, zegt schepen van Erfgoed Greet Geypen. “We bouwen al jaren aan een collectie die niet alleen lokaal wordt gekoesterd, maar ook internationaal wordt erkend. Zo was een ander topstuk uit onze collectie, Crucifix van Maria Faydherbe, recent nog te zien in het National Museum of Women in the Arts in Washington. Dat we nu opnieuw een werk in alle vertrouwen kunnen uitlenen aan een toonaangevend Amerikaans museum, toont aan dat we op het hoogste niveau meespelen. Museum Hof van Busleyden bevestigt zo zijn rol als internationale partner en ambassadeur van het rijke Mechelse verleden.”
Een gebouw met een bewogen geschiedenis
Wie naar de tekening kijkt, ziet wellicht de gelijkenis met het Mechelse stadhuis. En dat is geen toeval. Keldermans ontwerpt het paleis dan wel als standplaats voor de Grote Raad, maar die functie zal het gebouw nooit vervullen.
De bouwwerken starten in 1526, op de plaats van de afgebroken noordvleugel van de lakenhalle aan de Grote Markt, maar vallen stil in 1547: de financiële steun van Keizer Karel blijft uit en de verwoestende explosie aan de Zandpoortvest zindert nog na. Uiteindelijk vestigt De Grote Raad zich in het Hof van Savoye, het voormalige stadspaleis van Margareta van Oostenrijk, dat ook door Keldermans ontworpen werd.
Het onafgewerkte paleis aan de Grote Markt wordt opgedeeld en bebouwd met particuliere woningen. Pas aan het einde van de 19e eeuw wordt het afgewerkt naar het oorspronkelijke ontwerp. In 1914 krijgt het zijn huidige functie als Mechels stadhuis.
Internationale samenwerking
Keldermans liet heel wat indrukwekkende gebouwen na in Mechelen. Ook het stadspaleis waarin je vandaag Museum Hof van Busleyden vindt, werd door hem ontworpen.
“We hebben een bijzondere band met de architect”, bevestigt Lianne Kamminga, directeur van Museum Hof van Busleyden. “Deze ontwerptekening voor het Paleis van de Grote Raad is een topstuk uit onze collectie. Het is een uitzonderlijk en zeldzaam voorbeeld van vroeg-architecturale tekenkunst in de Nederlanden. Zo’n werk op perkament naar de andere kant van de wereld vliegen, vraagt de grootste zorg. De tekening onderging eerst en vooral een specifieke conservatiebehandeling. In nauwe samenwerking met The Metropolitan Museum of Art hebben we ook het transport zorgvuldig voorbereid, met bijzondere aandacht voor klimatologische stabiliteit en maximale bescherming. We zijn trots dat dit topstuk de komende maanden een prominente plaats krijgt in Gothic by Design. Op deze manier onderstrepen we nogmaals de wetenschappelijke en kunsthistorische betekenis van onze collectie.
Gothic by Design. The Dawn of Architectural Draftmanship loopt van 16 april tot en met 19 juli 2026 in The Metropolitan Museum of Art in New York.
Foto: Copyrigh © Sophie Nuytten
