Een uitgebreid programma met een grenzeloze liefde voor erfgoed
Van 12 tot 18 oktober 2026 vindt de eerste editie van de Week van het Onderhoud plaats, een unieke samenwerking tussen Monumentenwacht Vlaanderen en Monumentenwacht Nederland. De actieweek wil eigenaars en beheerders inspireren om hun erfgoed zo goed mogelijk te onderhouden. Onderhoud voorkomt immers dat kleine gebreken uitgroeien tot grote en dure problemen.
In samenwerking met tal van erfgoedpartners worden tijdens de Week van het Onderhoud tientallen activiteiten georganiseerd: studiedagen, workshops, webinars, inspiratie- en netwerkmomenten. Daarbij komen uiteenlopende onderwerpen aan bod: van het reinigen van dakgoten, over het isoleren van gevels, tot het onderhoud van kapellen, molens, orgels of funerair erfgoed.
Om de samenwerking tussen Monumentenwacht Nederland en Vlaanderen in de kijker te zetten, vond de aftrap vandaag plaats op een symbolische locatie: herberg De Swaen, die zowel in Baarle-Hertog als in Baarle-Nassau staat. De grens loopt immers dwars door dit beschermde monument. Het pand heeft sinds kort een nieuwe eigenaar, die het monument in ere wil herstellen.
Onderhoud doet erfgoed schitteren
De zorg voor een historische woning, een bijzondere kerk of een waardevolle hoeve vraagt toewijding én actie … Achter de schermen zetten veel eigenaars en beheerders van waardevol erfgoed dan ook sterk in op het regelmatig onderhoud van hun pand: dakgoten leegmaken, lekken herstellen, schrijnwerk schilderen, interieurs poetsen … Deze kleine onderhoudswerken zijn van essentieel belang om het erfgoed in goede stand te houden en dure restauraties te vermijden. Tijdens de Week van het Onderhoud wordt dit werk terecht eens in de kijker gezet.
Van eigenaars en beheerders van erfgoed wordt verwacht om hun monument “als een goede huisvader te beheren en de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen tegen schade”. Maar hoe doet een goede huisvader of -moeder dat nu precies? Die wacht natuurlijk niet tot de pannen van het dak waaien of het water langs de muren naar binnen loopt. Die hanteert idealiter een heel simpele logica: beter voorkomen dan genezen. Minder moeite, minder kosten.
De expertise en de adviesrapporten van Monumentenwacht vormen hierbij een belangrijke ondersteuning. “Voor ons is preventief onderhoud vanzelfsprekend, maar voor veel eigenaars en beheerders kan een duwtje in de rug een groot verschil maken,” klinkt het bij Harald Hendrix, voorzitter van Monumentenwacht Nederland. “Met deze actieweek willen we het belang van onderhoud niet alleen in de kijker zetten, maar er ook actief mee aan de slag gaan!”
“Vlaanderen en Nederland delen veel meer dan een grens. We delen een rijke geschiedenis en waardevol erfgoed dat ons met elkaar verbindt. Dat erfgoed bewaren is dan ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid. We bewonderen onze monumenten wanneer ze na een restauratie weer schitteren, maar vergeten soms hoeveel werk nodig is om ze al die andere jaren in goede staat te houden. Nochtans wordt hun toekomst vaak bepaald door kleine ingrepen die grote schade voorkomen. Met deze eerste Week van het Onderhoud willen we die dagelijkse zorg voor ons erfgoed de aandacht geven die ze verdient. Want onze geschiedenis delen we, maar de verantwoordelijkheid om haar door te geven evenzeer”, zegt Luk Lemmens, voorzitter van Monumentenwacht Vlaanderen en Eerste gedeputeerde van de provincie Antwerpen bevoegd voor Erfgoed.
Een greep uit het programma in Vlaanderen:
- netwerkmomenten waarop eigenaars en beheerders hun ervaringen delen
- praktische workshops over onderhoud en reiniging van funerair erfgoed
- een workshop over het onderhoud van leien daken
- een contactdag voor eigenaars en beheerders van molens
- een studiedag over gevelisolatie van historische gebouwen
- een lezing over het onderhoud van historisch schrijnwerk
- een webinar over het onderhoud van ambachtelijke orgels
- een online vragenuurtje over veilig werken aan de dakwaterafvoer
- een internationaal webinar met sprekers uit Polen, Slovakije en Zwitserland
Wanneer:
Van 12 tot 18 oktober 2026
Meer info:
Het volledige programma in Vlaanderen en Nederland is te vinden op: www.weekvanhetonderhoud.be en www.weekvanhetonderhoud.nl
Teaser: WeekvanhetOnderhoud_12tot18oktober
Foto: Copyright: Provincie Antwerpen
