Minder onnodige ingrepen, minder epidurale pijnstilling en hogere tevredenheid bij moeders
Meer vrouwen kiezen om te bevallen met een vroedvrouw naar keuze om continuïteit en kwaliteit van zorg te garanderen. Maar wie dezelfde vroedvrouw wil voor, tijdens en na de geboorte botst op veel financiële en organisatorische drempels. De Karel de Grote Hogeschool (KdG) en de Vlaamse Beroepsorganisatie voor Vroedvrouwen (VBOV) doen internationaal onderzoek naar deze vroedvrouwgeleide geboortezorg.
Drempels voor vroedvrouwgeleide geboortes
Dat vroedvrouwgeleide continuïteit van zorg werkt, is wetenschappelijk geen discussie meer. Minder onnodige ingrepen, minder epidurale pijnstilling, significant hogere tevredenheid bij moeders. De WHO beveelt het model expliciet aan. De evidentie bestaat al twintig jaar. Ze wordt keurig geciteerd in beleidsdocumenten en even keurig genegeerd in de praktijk. Ook het Jaarrapport van de VBOV over vroedvrouwgeleide zorg – bij laagrisico zwangerschappen – bevestigt jaar na jaar dat deze zorg in België veilig is en gunstige maternale en neonatale uitkomsten kent.
Daarom startten Onderzoekscentrum Zorg in Connectie van de Karel de Grote Hogeschool en de Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen in februari een internationaal onderzoek naar vroedvrouwgeleide zorg met project MOMENT. “Wij doen geen onderzoek naar of vroedvrouwgeleide zorg werkt”, zegt Narjes Madhloum, senior onderzoekster. “Dat weten we al. Wij onderzoeken waarom het er in de meeste contexten nog steeds niet is, en hoe we dat kunnen veranderen.” Onderzoeker Florence D’Haenens vult aan: “Er bestaan goede lokale initiatieven. Er zijn vroedvrouwen die bergen verzetten om dit voor hun patiënten mogelijk te maken. Maar het systeem beloont hen daar niet voor, en het schaalt niet op. Wat wij willen begrijpen is: wat zijn de organisatorische, professionele en financiële drempels die dat verhinderen? En welke strategieën werken om ze weg te nemen?”.
België, Portugal, Spanje en Canada
Het internationale onderzoeksproject wordt gefinancierd via het Europese THCS-partnerschap van Horizon Europe en brengt partners samen uit België, Portugal, Spanje en Canada. In Canada is vroedvrouwgeleide zorg al decennia structureel ingebed in het gezondheidssysteem, met aantoonbare effecten op toegankelijkheid en uitkomsten voor moeder en kind. In Spanje en Portugal lopen vergelijkbare transities, elk met eigen drempels en eigen successen. Het Spaanse partnerinstituut FISABIO rekent voor het project uit wat vroedvrouwgeleide zorg kost en wat ze oplevert. Want ook dat argument moet op tafel liggen als beleidsmakers beslissingen nemen over hoe de perinatale zorg in dit land eruitziet.
Het Vlaamse luik van MOMENT brengt via kwalitatief onderzoek, interviews en focusgroepen met vroedvrouwen, ouders, zorgmanagers, financiers en beleidsmakers de lokale context in kaart. Wat volgt is co-creatie: samen met een multidisciplinair team dat ook ouders omvat, worden praktische implementatietools ontwikkeld. Geen rapporten die in lades verdwijnen, maar zorgpaden en implementatiemodellen die zorgorganisaties morgen kunnen gebruiken.
Over Onderzoekscentrum ‘Zorg in Connectie’
Onderzoekscentrum Zorg in Connectie van Karel de Grote Hogeschool (Antwerpen) voert praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar de kwaliteit van zorg en de positie van zorgverleners. Het multidisciplinaire team werkt nauw samen met professionals, organisaties en beleidsmakers om onderzoeksresultaten direct inzetbaar te maken op de werkvloer. Meer info: kdg.be/zorg-in-connectie.
Over onderzoeker dr. Narjes Madhloum
Dr. Narjes Madhloum is vroedvrouw, senior onderzoeker en docent aan Karel de Grote Hogeschool. Na haar doctoraat in de Biomedische Wetenschappen (2019) specialiseerde ze zich in diversiteit in de gezondheidszorg, gevoed door haar internationale werkervaring en eigen migratieachtergrond. Ze onderzoekt de ervaringen van nieuwkomers in de zorgsector en geeft vormingen over cultuursensitieve zorg.
Over onderzoeker Florence D’Haenens
Florence D’Haenens is een Belgische vroedvrouw, onderzoeker en lector, gespecialiseerd in perinatale zorg, geïntegreerde zorg en de implementatie van evidence-based practice. Ze zet zich in voor kwalitatieve, toegankelijke en gezinsgerichte maternale zorg en bouwt bruggen tussen onderzoek, onderwijs en praktijk.
Jaarrapport VBOV
https://www.vroedvrouwen.be/jaarrapport-vroedvrouwgeleide-zorg-tijdens-arbeid-en-bevalling-cijfers
Foto: KdG
