Tekst: Miet Waes
Foto’s: Frans Oyen en VisitHuy
Hoei kennen we vooral van zijn indrukwekkende fort, maar achter die blikvanger schuilt een stad die veel meer te bieden heeft. Langs de Maas ontdekken we kronkelende straatjes, historische plekken en verrassende verhalen. En op amper zeven kilometer wacht in Wanze een groene oase waar we twee dagen later helemaal ontspannen huiswaarts keren.
Hoe boeiend oude steden ook zijn, na uren ronddwalen door historische straten snakken we naar ruimte, groen en stilte. Voor die combinatie hoeven we in Hoei niet ver te zoeken. Op aanraden van Visit Wallonia trokken we na ons stadsbezoek naar Terres du Val, amper zeven kilometer buiten de stad. Daar wacht ons veel meer dan een hotel: een bijzondere plek midden in een uitgestrekt landschap, waar landbouw, druiventeelt en natuur hand in hand gaan met gastronomie, wellness en golf. Maar eerst : Hoei verkennen.
Gratis parkeren en andere meevallers
Een eerste meevaller bij het binnenrijden in Hoei is dat de stad over heel wat gratis parkeerplaatsen beschikt, iets waar we in Vlaanderen alleen maar van kunnen dromen. Een tweede verrassing: na onze autorit hoeven we niet meteen een café op te zoeken voor een sanitaire stop. Naast de toeristische dienst vinden we een kraaknet openbaar toilet – ook dat is in Vlaanderen niet vanzelfsprekend.
In het toeristisch kantoor wacht een gids ons op. Daar ontdekken we meteen nog een derde meevaller: ook wie de stad liever op eigen houtje verkent, komt hier aan zijn trekken. De toeristische dienst heeft een ruim aanbod aan brochures en wandelingen, sommige gratis, andere betalend. Zo kun je Hoei ook zonder gids op eigen tempo leren kennen.
Een gotische collegiale kerk met een prachtig roosvenster
De eerste blikvanger die onze gids Jeanine ons toont, is meteen een van de pronkstukken van Hoei: de indrukwekkende gotische collegiale kerk, pal tegenover het toerismekantoor. Hoog boven de stad trekt vooral Li Rondia de aandacht, het enorme gotische roosvenster dat al sinds 1508 de westelijke gevel siert. Met zijn indrukwekkende afmetingen behoort het tot de grootste gotische roosvensters van België en is het een van de vier wonderen van Hoei. Helaas kunnen we de kerk vandaag niet vanbinnen bewonderen, want ze is uitzonderlijk gesloten. Ter gelegenheid van de zevenjaarlijkse Fêtes Septennales, de eeuwenoude feesten rond Notre-Dame de la Sarte, loopt er momenteel een tijdelijke tentoonstelling met kostbare religieuze kunst. Om die collectie te beschermen, blijven de deuren gesloten voor gewone bezoekers. Daardoor moeten we ook de crypte, waar bijzondere kunstvoorwerpen worden bewaard, aan ons voorbij laten gaan. Jammer natuurlijk, maar het geeft ons meteen een goede reden om nog eens naar Hoei terug te keren. Want hoeveel moois er achter die gesloten deuren schuilgaat, kunnen we vandaag alleen maar vermoeden.
Een gezellige markt, kronkelend straatjes, oude gebouwen, resten van de omwalling
Vanaf de collegiale zetten we onze wandeling verder naar het oude hart van Hoei. Drukke verkeersaders maken plaats voor kronkelende straatjes en smalle steegjes. Achter natuurstenen gevels en verweerde deuren lijkt de geschiedenis nog overal aanwezig, al moet je soms even omhoog kijken om haar te ontdekken. Uiteindelijk komen we uit op de Grand-Place, het vroegere marktplein en vandaag het levendige hart van de stad. Historische huizen uit de 17de en 18de eeuw omringen er het statige stadhuis uit 1766.
Het is een zonnige najaarsdag en de terrassen van de vele cafés en restaurants zitten goed vol. De stad geniet zichtbaar van de laatste mooie dagen van het seizoen.
Li Bassinia, één van de vier wonderen van Hoei
Midden op de Grote Markt staat Li Bassinia, een bronzen fontein uit 1406 en een van de vier ‘wonderen’ van Hoei. Rond het bassin staan vier figuren, met daarboven de Cwèrneû, de beroemde hoornblazer van de stad. Bijzonder is dat het bassin vandaag nog altijd gevoed wordt door bronwater uit de wijk Sainte-Catherine. Dat maakt ons meteen nieuwsgierig naar de twee resterende ‘wonderen’ van Hoei. We vragen het aan onze gids.
De twee andere ‘wonderen’ van Hoei
Het derde wonder is Li Tchestia, de indrukwekkende citadel die hoog boven Hoei en de Maas uittorent, beter bekend als het Fort van Hoei.
Het fort werd gebouwd tussen 1818 en 1823 – tijdens de Nederlandse periode – op de plaats van oudere versterkingen. Het is een plek met een lange en bewogen geschiedenis en een monument dat niet mag ontbreken op het lijstje van wie Hoei bezoekt.
Het vierde wonder, Li Pontia, kunnen we helaas niet meer bewonderen. Het was de middeleeuwse stenen brug die de oude stad met de overkant van de Maas verbond. Ze werd rond 1300 gebouwd en was eeuwenlang een belangrijke verbinding voor de stad. Maar in 1914 werd de centrale boog opgeblazen. Later kwam de huidige Pont Roi Baudouin in de plaats van de oude brug. Van Li Pontia rest vandaag dus alleen nog de herinnering.”
Gemeentelijk museum
Wie het verhaal van Hoei echt wil begrijpen, kan niet voorbijgaan aan het Gemeentelijk Museum in het voormalige klooster van de Minderbroeders.
In de tien zalen ontdekken we een verrassende verzameling: schilderijen en kunstvoorwerpen, maar ook archeologische vondsten, oude ambachten, volkskundige voorwerpen en sporen van het industriële verleden van Hoei. Vooral de vondsten uit de Merovingische periode en de reconstructies van historische interieurs laten zien hoe de Hutois vroeger leefden, werkten en woonden.
Een van de blikvangers is de Beau Dieu de Huy, een prachtig houten Christusbeeld uit omstreeks 1240 en een van de opmerkelijke middeleeuwse beeldhouwwerken uit de Maaslandse kunst.
Een rivier die je amper ziet, heeft de stad eeuwenlang gevormd
Wie door het centrum van Hoei wandelt, vermoedt nauwelijks dat er onder zijn voeten een rivier stroomt. De Hoyoux, die vanuit de Condroz naar Hoei afdaalt, verdwijnt in de stad grotendeels onder de grond en mondt uiteindelijk uit in de Maas. Toch is de rivier onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Hoei. Het snelstromende water leverde eeuwenlang de kracht voor molens, smederijen en andere nijverheden en gaf zo mee vorm aan de economische ontwikkeling van de stad. De oude stad groeide langs de Hoyoux, waardoor de rivier niet alleen voor bedrijvigheid zorgde, maar ook mee aan de basis lag van het historische Hoei.
Sinds 2024 opnieuw een kabelbaan
Een ritje met de kabelbaan is al decennialang onlosmakelijk verbonden met Hoei. De Téléphérique des Vallées werd in 1957 geopend en was voor die tijd een technisch huzarenstukje: over een traject van 900 meter bracht de kabelbaan passagiers van de Maas naar de hoogten van de stad, zonder één enkele steunpilaar. Jarenlang was de kabelbaan een van de grote toeristische trekpleisters van Hoei. Tot het in april 2012 onverwacht misging: een helikopter raakte de kabels en richtte zware schade aan. Het zou uiteindelijk twaalf jaar duren voor de installatie, inclusief de drie stations, volledig was vernieuwd. In april 2024 gingen de cabines opnieuw de lucht in. Vandaag is een rit met de kabelbaan veel meer dan een snelle manier om het hoogteverschil te overbruggen. Terwijl de cabine langzaam omhoog glijdt, ontvouwt zich een schitterend panorama over de Maas, de stad, de omliggende heuvels en het Fort van Hoei.
Het Fort van Hoei: een panorama met een donkere geschiedenis
Hoog boven het gezellige Hoei, met zijn terrassen, oude straatjes en de Maas die rustig door de stad stroomt, bevindt zich een plek waar de sfeer plotseling omslaat. Het Fort van Hoei biedt een indrukwekkend uitzicht over de stad en de Maas, maar achter zijn dikke muren schuilt een donkere geschiedenis. Vooral tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het fort een gruwelijke bestemming. Tussen mei 1940 en september 1944 gebruikten de Duitse bezetters het als gevangenis.
Meer dan 7.000 mensen, onder wie politieke gevangenen, verzetsmensen en gijzelaars, werden er opgesloten. Voor sommigen was Hoei bovendien slechts een tussenstation op weg naar concentratiekampen. De donkere cellen, de ondervragingskamer en de sobere slaapruimtes herinneren nog tastbaar aan deze aangrijpende periode.
Een bezoek aan het fort biedt daardoor niet alleen een prachtig panorama over Hoei en de Maas, maar brengt je ook oog in oog met een verleden dat we nooit mogen vergeten.
Hoei vanaf het water
Na al dat wandelen en ontdekken is een rondvaart op de Maas de ideale manier om even tot rust te komen en Hoei vanuit een heel ander perspectief te bekijken. Terwijl de boot rustig stroomafwaarts vaart, glijden de kades, oude gebouwen en groene heuvels langzaam aan ons voorbij.
Vanaf de Maas vallen ook enkele bekende blikvangers opnieuw op, zoals het Fort van Hoei, dat hoog boven de stad uittorent. Wat vanaf de kade indrukwekkend lijkt, krijgt vanaf het water een heel andere schaal. De stad ontvouwt zich hier als één geheel, met de rivier als natuurlijke rode draad.
Een rondvaart van een uur klinkt misschien kort, maar is precies lang genoeg om het tempo even te laten zakken. Geen programma, geen haast, alleen het kabbelende water en het landschap dat aan ons voorbijtrekt. Na een dag vol indrukken is de Maas de ideale plek om even niets te doen.
Van landbouwdomein tot Terres du Val
Na Hoei verlaten we de stad en trekken we de groene heuvels van de Condroz in, richting Terres du Val.
Manager Renaud Ferretti neemt ons mee in de geschiedenis van het domein. Die gaat terug tot 1813, toen de familie Jolly hier haar landbouwbedrijf uitbouwde. Generatie na generatie groeide het domein verder, tot de huidige 450 hectare. Wat ooit puur landbouwgrond was, is vandaag een veelzijdige bestemming met natuur, gastronomie, wellness, hotel en golf. Jarenlang was het vooral bekend als Naxhelet, maar sinds 2025 draagt het hele domein de naam Terres du Val. En daar krijgt nu ook wijn een plaats. Op de heuvels rond het domein ligt een biodynamische wijngaard van bijna 20 hectare, met Chardonnay, Pinot Noir, Pinot Meunier, Chasselas en Gamay. 2026 is het jaar van de eerste oogst. Op de eerste flessen van Terres du Val is het nog even wachten, maar de wijngaard markeert alvast een nieuwe stap in de ontwikkeling van het domein.
Wellness met zicht op het groen
Na een dag in Hoei is een duik in de wellness van Terres du Val een aangename afsluiter. De wellness loopt zowel binnen als buiten door, met een verwarmd binnenzwembad en een 18 meter lang buitenbad.
Ook midden september kunnen wij nog buiten zwemmen: het water is verwarmd tot 30 graden en biedt uitzicht op het groene domein, terwijl de eerste tekenen van de herfst zich al laten voelen. Wie langer wil ontspannen, kan terecht in de sauna’s, jacuzzi’s, hammam en het koudwaterbad.
Onze favorieten zijn echter de privé-saunatonnen buiten. Midden in het groen zit je er letterlijk even weg van de rest van de wereld. Geen drukte, alleen warmte, stilte en het landschap.
Van het veld naar het bord
’s Avonds schuiven we aan bij Pollen, het gastronomische restaurant van Terres du Val.
Chef-kok Durant kiest voor een keuken waarin producten uit de streek centraal staan. Een deel van de groenten en kruiden op ons bord wordt bovendien op het domein zelf geteeld. Zo wordt de link tussen de landbouwgrond rondom ons en wat er op het bord verschijnt wel erg tastbaar.
Pollen past daarmee naadloos in het bredere verhaal van Terres du Val, waar landbouw, natuur en gastronomie samenkomen. Aan de ingang van het domein ligt een eigen bakkerij met brood, viennoiserie en andere versgebakken producten.
Golfen tussen Maas en Mehaigne
Wie op Terres du Val verblijft, kan moeilijk om de Naxhelet Golf Club heen. Hoog op het plateau tussen de valleien van de Maas en de Mehaigne ligt een uitgestrekt golfdomein met 30 holes, ontworpen door de Britse golfarchitect Martin Hawtree. Naast de 18-holesbaan van 6.344 meter zijn er een 9-holes pitch & putt en drie oefenholes voor de Golf Academy.
Opvallend is de aandacht voor natuur en duurzaamheid. Naxhelet was de eerste golfbaan in Wallonië met het GEO-label en wordt volledig biologisch onderhouden.
Maar zelfs zonder golfclub in de hand is dit een plek om van te genieten. Tussen fairways, akkers en heuvels krijgt het landschap alle ruimte. Hier is golf niet alleen een sport, maar ook een manier om de Condroz te beleven.
Meer informatie
