Deputatie benadrukt dat het beschermd erfgoed dringend nieuwe toekomst nodig heeft
De Antwerpse deputatie besliste op 29 oktober 2026 om geen omgevingsvergunning te verlenen voor de herbestemming van kasteeldomein De Zwarte Arend in Deurne. Het formeel ongunstige advies van het Agentschap voor Natuur en Bos vormde de belangrijkste reden. De deputatie blijft wel overtuigd van de noodzaak om het historische kasteel en het omliggende parkdomein een duurzame toekomst te geven. “Wie de moed heeft om te investeren in ons beschermd erfgoed, moeten we aanmoedigen, niet ontmoedigen”, zegt eerste gedeputeerde van provincie Antwerpen Luk Lemmens.
Het kasteel De Zwarte Arend staat al jaren leeg. Het ingediende project wil het historische gebouw restaureren en het domein opnieuw een toekomst geven. Het Agentschap Onroerend Erfgoed gaf het project een voorwaardelijk gunstig advies.
Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) bracht daarentegen een formeel ongunstig advies uit. Opvallend is dat het ANB de conclusies en de voorgestelde milderende maatregelen uit de natuurstudie onderschrijft. Toch oordeelt het agentschap dat het grote aantal maatregelen mogelijk wijst op een onaanvaardbare impact op de omgeving.
Dat ongunstige advies vormde, samen met andere aandachtspunten in het dossier, een belangrijke reden om de vergunning in de huidige vorm niet te verlenen.
Erfgoed beschermen betekent ook vooruitkijken
Het Agentschap Onroerend Erfgoed beoordeelde het project opnieuw voorwaardelijk gunstig na een uitgebreid traject met plaatsbezoeken en overleg, onder meer met de Antwerpse stadsbouwmeester. De deputatie sluit zich aan bij die beoordeling.
“We moeten beseffen dat de restauratie en het onderhoud van dergelijke historische gebouwen enorme investeringen vragen. Wie vandaag de moed heeft om zo’n project op zich te nemen, verdient aanmoediging in plaats van ontmoediging. Zonder dergelijke initiatieven dreigen we waardevol erfgoed uiteindelijk definitief te verliezen”, zegt eerste gedeputeerde Luk Lemmens.
Rechtszekerheid voor investeerders
De deputatie wijst ook op het belang van rechtszekerheid voor mensen die investeren in beschermd erfgoed. Het project kwam tot stand na jarenlang overleg met de bevoegde erfgoedinstanties. Uiteindelijk leidde dat opnieuw tot een voorwaardelijk gunstig advies van het Agentschap Onroerend Erfgoed.
“Wanneer een initiatiefnemer jarenlang overleg pleegt met de bevoegde instanties en tegemoetkomt aan hun voorwaarden, moet daar ook voldoende perspectief tegenover staan. Anders dreigen we toekomstige investeerders af te schrikken en maken we de herwaardering van ons beschermd erfgoed alleen maar moeilijker”, aldus Luk Lemmens.
Blijven zoeken naar duurzame oplossing
Hoewel de deputatie de vergunning in de huidige vorm niet kon verlenen, blijft ze overtuigd van het belang van een duurzame oplossing voor kasteel De Zwarte Arend.
