Uniek verjaardagsfeest voor Paul van Ostaijen zorgde voor speelse ambiance in het provinciehuis.
In het Antwerpse provinciehuis werd de sfeer van de jaren 20 tastbaar op een ‘verjaardagsfeest’ voor dichter Paul van Ostaijen. In de grote congresruimte van het architecturale provinciehuis speelde zich gisteravond een muzikale avond met taart af. Tegen de achtergrond van een metersbrede goudgele wand vond een ludieke ‘veiling’ plaats van enkele werken uit de expo Music-Hall. Zo werd met een levendige finissage symbolisch plaats gemaakt voor een volgende thematentoonstelling.
Paul van Ostaijen (Antwerpen, februari 1896 – Miavoye, maart 1928) debuteerde in 1916 met zijn eerste bundel ‘Music Hall’, twee jaar later gevolgd door ‘Het sienjaal’. In Berlijn schreeft hij ‘Feesten van angst en pijn’ en ‘Bezette stad’. Het leven van de dichter was in een flits voorbij. Amper tweeëndertig was hij toen hij in 1928 moederziel alleen stierf in een sanatorium. Ernstig ziek aan zijn longen, schreef hij dat jaar nog ‘Boerecharleston’ en ‘Alpejagerslied’.
Muziek! Woord! Sculptuur!
Van Ostaijens poëzie staat bol van muziek: liedjes, operettes, charlestons, tango’s, jazz. En met muziek werd het leven van deze speelse dichter donderdagavond gevierd. Tijdens de finissage van de expo Music-Hall namen de Herauten van de Moderne Muziek het publiek mee op een tijdreis. Zelden gehoorde muziek passeerde de revue, waaronder composities van Karel Albert, Denise Tolkowsky en E.L.T. Mesens. Lies Colman en Pauline Lebbe zorgden voor piano en zang, met onder meer het wondermooie Melopee. Isabel Voets en Van Ostaijen-biograaf Matthijs de Ridder stonden in voor ludieke ‘veilingen’ van enkele kunstwerken die uit de aflopende expo waren gehaald en het decor vormden voor de voorstelling. Gegadigden kregen het werk niet mee, maar werden in plaats daarvan getrakteerd op een verhaal over de maker. Zo namen de vertellers het publiek mee naar het Antwerpen van de vroege jaren 20.
Als kers op de taart onthulde kunstenaar Bruno Kristo zijn reconstructie van een sculptuur van Paul van Ostaijen die slechts op een foto werd overgeleverd. Kristo vervolledigde ter plaatse de handleiding voor de doe-het-zelver die altijd al een avantgardistisch beeldhouwwerkje in elkaar wilde timmeren. Een ‘bouwpakket’ dat hij persoonlijk afstempelde, wordt als nieuw werk opgenomen in de provinciale kunstcollectie.
Volgende kunstexpo in voorbereiding
Wie de voorbije maanden het provinciehuis bezocht kon genieten van de expo Music-Hall, die de provincie op poten zette in samenwerking met het Paul van Ostaijengenootschap. De selectie werken weerspiegelde een eeuw aan creatieve uitwisseling tussen muzikale en visuele disciplines in de geest van Paul van Ostaijen.
Voor wie Music-Hall gemist zou hebben: een volgende expo is al op komst, deze keer in samenwerking met de provincie Oost-Vlaanderen. Die zal De grens heten en loopt van 13 maart tot 31 juli 2026. Zoals steeds gratis en vrij toegankelijk tijdens de openingsuren van het provinciehuis.
“De expo ‘De grens’ komt er naar aanleiding van de herplaatsing van een historische grenspaal. Vanaf 11 maart staat die terug op de grens tussen de provincies Oost-Vlaanderen en Antwerpen. In het gegeven ‘grens’ zien we veel mogelijkheden voor een artistieke vertaling. Zo kunnen we weer meerdere werken uit de provinciale kunstcollectie uitlichten in ons architecturale provinciehuis.”, aldus gedeputeerde Luk Lemmens.
Kunst in het provinciehuis
De provinciale kunstcollectie ontstond aan het begin van de jaren 70 van de vorige eeuw. Om gangen, kantoren en vergaderzalen van het vorige provinciehuis te verfraaien, kocht de provincie kunst uit de provincie aan. De collectie biedt een overzicht van Antwerpse schilderijen, tekeningen en beelden sinds het midden van de negentiende eeuw. Oudere meesters zowel als hedendaagse kunstenaars zijn vertegenwoordigd.
Sinds 2022 kunnen bezoekers kunst in wisselende opstellingen zien in het provinciehuis, wanneer er een expo loopt in de installatie ‘Every Collection Hides Another Collection’. Deze permanente kunstinstallatie naar een ontwerp van kunstenaar Nico Dockx staat op de eerste verdieping, in de open ruimte die ook deel uitmaakt van het congrescentrum.
Een verdieping lager is er ook kunst te zien, in de Portrettengalerij der gouverneurs. En op de derde verdieping bracht kunstenares Ephameron een grote muurschildering aan, die de provincie aanvulde met een tijdslijn en historische objecten.
Een beeld van Paul van Ostaijen dat het gemeentebestuur van Londerzeel voor de opening van de expo Music-Hall aan de provincie schonk, krijgt een blijvende plaats in het Antwerpse provinciehuis. Het wassen werk, een replica van het bronzen origineel dat sinds 1996 aan de Minderbroedersrui staat, werd geboetseerd door Wilfried Pas (Londerzeel, april 1940 – Antwerpen, mei 2017).
Ook op andere provinciale locaties, zoals cultuurhuis de Warande en groendomein Rivierenhof, kunnen bezoekers werken uit de provinciale kunstcollectie bewonderen.
Dynamiek!
In de aanloop naar het Paul van Ostaijenjaar in 2028 – honderd jaar na zijn overlijden – lanceert het Paul van Ostaijengenootschap onder de noemer Dynamiek! een reeks tentoonstellingen. Dynamiek! werkt daarvoor samen met onder meer het Jakob Smitsmuseum (Mol), FeliXart (Drogenbos), Emile Verhaerenmuseum (Puurs-Sint-Amands), M HKA, Roger Raveel Museum en Opera Ballet Vlaanderen. Het hoogtepunt van dit ambitieuze project is een grote tentoonstelling over het modernisme in Vlaanderen in het KMSKA.
Wanneer:
Bezoekers kunnen vrij door de kunstinstallatie wandelen tijdens de openingsuren van het provinciehuis: op werkdagen van 8 tot 18 uur (gesloten in weekends, op feestdagen en tussen kerst en nieuwjaar). Momenteel is er een overgangsopstelling, in de aanloop naar de opbouw van de volgende expo. Die expo zal De grens heten en loopt van 13 maart tot 31 juli 2026.
Waar:
Provinciehuis, Koningin Elisabethlei 22, 2018 Antwerpen
Meer info:
www.provincieantwerpen.be > Kunstcollectie
Foto: Copyright: Provincie Antwerpen, fotograaf: Tom Cornille
