Naar aanleiding van de droogtetoestand stelt de gouverneur van Antwerpen een tijdelijk onttrekkingsverbod in voor het stroomgebied van de Kleine Nete, de Aa en Vrouwvliet. Tot het verbod wordt opgeheven mag er geen water meer worden onttrokken uit onbevaarbare waterlopen en publieke grachten in het stroomgebied.
Door de droge en zeer warme weersomstandigheden zijn de waterpeilen en debieten van verschillende onbevaarbare waterlopen sterk gedaald. De zomeronweders zorgden het afgelopen weekend dan weer voor wateroverlast op sommige plaatsen. Door de lokale aard van de weersextremen is er momenteel nog geen sprake van een algemene droogtetoestand in de provincie Antwerpen. Het aantal onbevaarbare waterlopen met een kritisch laag waterpeil of debiet blijft voorlopig beperkt. De weersvoorspellingen kondigen echter opnieuw een periode van warm en droog weer aan tijdens de eerste weken van juli, waardoor de droogtetoestand naar verwachting verder zal verslechteren.
Lage waterpeilen en debieten in de waterlopen vormen een ernstige bedreiging voor fauna en flora in en ook rondom de waterloop. Wanneer een waterloop droogvalt, is de schade aan de soorten die in het water leven evident. Maar ook bij lage debieten wordt het ecosysteem van de waterloop bedreigd door te hoge watertemperaturen, te weinig opgeloste zuurstof en verhoogde blootstelling aan roofdieren bij gebrek aan schuilplaatsen. Het ecosysteem van de waterlopen maakt inherent deel uit van het volledige ecosysteem waarin wij leven en maatregelen zijn dan ook noodzakelijk om het ecosysteem tegen de verdere impact van de aanhoudende droogte te beschermen.
Tijdelijk onttrekkingsverbod onbevaarbare waterlopen
De debieten van de waterlopen 1ste categorie Kleine Nete, de Aa en Vrouwvliet zijn onder hun respectievelijke ecologische minimumdebiet gezakt. Ook verschillende kleinere waterlopen binnen deze stroomgebieden kampen met zeer lage waterstanden of zijn zelfs volledig drooggevallen.
Bovendien wordt op basis van de huidige weersvoorspellingen geen verbetering van de toestand verwacht op korte termijn. Om de ecologie in de waterlopen te beschermen, is een tijdelijk onttrekkingsverbod voor deze stroomgebieden daarom noodzakelijk. Het verbod blijft van kracht zolang de droogte aanhoudt. De waterloopbeheerders in de provincie Antwerpen volgen de situatie nauwgezet op en zullen de droogtetoestand continu evalueren.
De exacte locatie van het afgebakende stroomgebied kan u raadplegen via de kaart in bijlage of op de online kaarten via onderstaande links. Het gaat om de stroomgebieden van:
- Kleine Nete (onbevaarbaar traject tot Troon, Grobbendonk). De taplopen Postelvaartje en Colateur zijn voorlopig nog vrijgesteld van het tijdelijk onttrekkingsverbod.
- De Aa
- Vrouwvliet
De stand van zaken van de onttrekkingsverboden en een interactieve kaart zijn te raadplegen via www.gouverneurantwerpen.be en https://www.provincieantwerpen.be/aanbod/dlm/dienst-integraal-waterbeleid/droogte/onttrekkingsverbod.html#actueel.
Wat is een onttrekkingsverbod?
Zo’n verbod betekent dat er geen water uit een onbevaarbare waterloop mag worden opgepompt. Er zijn wel enkele uitzonderingen, zoals voor hulpdiensten bij noodgevallen of voor het drenken van vee dat in de weide staat. De precieze voorwaarden zijn opgenomen in het besluit van de gouverneur.
Het tijdelijk onttrekkingsverbod is niet van toepassing op bevaarbare waterlopen en kanalen, maar onttrekkers dienen zich wel te houden aan de richtlijnen van De Vlaamse Waterweg.
Alternatieve waterbronnen
Door het tijdelijk onttrekkingsverbod worden watervragers gedwongen om te zoeken naar alternatieven. Wie nood heeft aan een alternatieve waterbron kan uitwijken naar mobiele captatiemogelijkheden langs de kanalen of kan gebruik maken van gratis spoelwater dat door Pidpa ter beschikking wordt gesteld aan hun productiecentra (o.a. te Grobbendonk of Herentals). Daarnaast kan nuttig hergebruik van bemalingswater ook een alternatief zijn voor specifieke toepassingen (maar niet voor landbouwirrigatie). Volg steeds de geldende regels en wetgeving op die van toepassing zijn voor elk type van alternatieve waterbron.
Algemeen spaarzaam watergebruik en proactieve maatregelen
“We staan aan het begin van een mogelijk warme en droge zomer dus is het raadzaam om zuinig om te springen met water, zegt Gouverneur Cathy Berx. Voor productie van leidingwater zijn er op dit moment nog voldoende watervoorraden waardoor beperkende maatregelen op dit moment nog niet nodig zijn. De waterbeheerders volgen de toestand verder op.”
Het is altijd belangrijk om spaarzaam om te gaan met ons kostbaar water en om niet-essentiële toepassingen te vermijden. De huidige drinkwatervoorraden en de toestand van het watersysteem vereisen op dit moment nog geen maatregelen ter beperking van het leidingwaterverbruik.
Het onttrekkingsverbod op onbevaarbare waterlopen heeft betrekking op het grondgebied, geheel of gedeeltelijk, van de lokale besturen: Arendonk, Beerse, Bonheiden, Dessel, Geel, Grobbendonk, Heist-op-den-Berg, Herentals, Kasterlee, Lille, Mechelen, Merksplas, Mol, Olen, Oud-Turnhout, Putte, Ravels, Retie, Sint-Katelijne-Waver, Turnhout, Vorselaar, Vosselaar
Foto: Copyright: Provincie Antwerpen
