Toenemende beverpopulatie noodzaakt helder regelgevend kader en gecoördineerde aanpak
De Europees beschermde bever levert voordelen op voor natte natuur en klimaatadaptatie, maar veroorzaakt lokaal ook conflicten. Beverdammen in waterlopen kunnen het overstromingsrisico verhogen en voor spanningen zorgen tussen natuur, waterbeheer en landbouw. De provincie ziet als waterloopbeheerder het aantal interventies fors toenemen en blijft daarom sterk vragende partij voor een duidelijk en werkbaar Vlaams kader.
“Afwachten zit niet in de genen van de provincie Antwerpen”, zegt gedeputeerde voor Waterbeleid Jan De Haes. “We vragen Vlaanderen al lang om duidelijkheid te scheppen over de toepassing van het soortenbeschermingsprogramma en om werk te maken van de acties die daarin zijn opgenomen. Die verantwoordelijkheid ligt bij Vlaanderen. Intussen nemen wij ook zelf onze verantwoordelijkheid. Daarom hebben we met Mathias Michielsen een voltijdse bevercoördinator aangesteld die onze aanpak op het terrein verder moet versterken.”
Als nieuwe bevercoördinator zal Mathias Michielsen lokale besturen, bewoners, landbouwers, natuurbeheerders en andere betrokkenen ondersteunen bij zowel de kansen als de conflicten die de aanwezigheid van de bever met zich meebrengt.
Als nieuwe bevercoördinator zal Mathias Michielsen instaan voor de coördinatie van de beveraanpak in de provincie Antwerpen. Hij vertaalt het Vlaamse soortenbeschermingsprogramma voor de Europese bever naar een provinciaal afwegingskader, begeleidt de toepassing ervan op het terrein en fungeert als centraal aanspreekpunt voor burgers, lokale besturen en overheden.
Ook communicatie staat bovenaan zijn takenpakket. Hij zal de betrokken partijen uitnodigen aan tafel als beveractiviteiten botsen met andere belangen. De uitdaging zal zijn om de neuzen in dezelfde richting te krijgen. “De bever levert een belangrijke bijdrage aan meer natte natuur en een robuuster watersysteem, maar kan lokaal ook voor uitdagingen zorgen. Mijn opdracht is om via overleg, communicatie en maatwerk oplossingen te zoeken die een duurzaam samenleven met de bever mogelijk maken”, zegt Mathias Michielsen. Daarbij zal hij nauw samenwerken met de Vlaamse bevercoördinator en verschillende terrein- en natuurbeheerders, waterloopbeheerders, landbouwers en andere stakeholders.
Steeds meer druk op het terrein vraagt om een werkbaar kader
Waar noodzakelijk grijpt de provincie als waterloopbeheerder in. Alleen al in 2025 voerde de dienst Integraal Waterbeleid ongeveer 4.500 controles uit en meer dan 1.000 interventies, voornamelijk het aftoppen of – waar nodig – verwijderen van beverdammen. De kostprijs van die opvolging en ingrepen is sinds 2021 vervijfvoudigd en liep in 2025 op tot meer dan 100.000 euro.
Die ingrepen bieden vaak slechts tijdelijk soelaas omdat beverdammen snel worden heropgebouwd. Tegelijk maakt de beschermde status van de bever elke tussenkomst complex. Hoewel het Vlaamse soortenbeschermingsprogramma voor de Europese bever al verschillende oplossingen aanreikt, zoals de afbakening van kernleefgebieden en instrumenten voor preventie en compensatie, zijn die vandaag nog onvoldoende operationeel.
“Wij zien op het terrein heel duidelijk dat deze problematiek toeneemt”, zegt gedeputeerde voor Waterbeleid Jan De Haes. “De provincie neemt haar verantwoordelijkheid als waterloopbeheerder en treedt na afweging van verschillende factoren op waar dat mogelijk en verantwoord is. De nieuwe bevercoördinator zal in die afweging een belangrijke rol spelen maar heeft duidelijkheid nodig van Vlaanderen: in welke gebieden moet de bever ruimte krijgen en in welke gebieden moet er ingegrepen worden om schade te voorkomen? Wij hopen daar snel een antwoord op te krijgen.
Foto: Provincie Antwerpen
