Horta Museum // Sint-Gillis, Brussel
Van 25 juni 2026 tot 10 januari 2027
Een reis door honderd jaar creatie, buiten de vertrouwde categorieën, labels en stijlen.
We stappen weg van art nouveau en art deco om te zien waar dat toe leidt. Met meer nuance, een bredere tijdsperiode en vooral aandacht voor wat vijf generaties architecten, ontwerpers en ontwerpsters met elkaar verbindt.
Victor Horta, Henry van de Velde, Charles Rennie Mackintosh, Le Corbusier, Marcel Breuer, Charlotte Perriand, Charles en Ray Eames… Ze stelden zich allemaal dezelfde vraag: hoe kan wonen opnieuw worden uitgevonden in hun eigen tijd?
Door deze soms spectaculaire, soms verrassend eenvoudige stukken ontdekt de bezoeker een eeuw van verandering. Stoelen worden bevoorrechte getuigen van de grote verschuivingen in de samenleving: industrialisering, moderniteit, fascinatie voor de natuur, technische innovaties en een groeiende openheid naar de wereld.
Veel meer dan een tentoonstelling over meubels nodigt dit parcours uit om te begrijpen hoe kunstenaars en architecten nieuwe manieren van leven hebben verbeeld.
CURATOREN: Elise Koering, Jérémie Cerman, Benjamin Zurstrassen.
Hoofdstuk 1. Panorama
Art nouveau en art deco zijn vertrouwde begrippen geworden. Toch schuilt achter die twee benamingen een veel rijkere realiteit.
Tussen 1850 en 1950 experimenteren vijf generaties makers, laten zich inspireren en staan ze soms tegenover elkaar, maar streven ze allemaal hetzelfde doel na: vormen ontwikkelen die passen bij een wereld in volle verandering.
De tentoonstelling volgt eerst een chronologisch parcours waarin elke stoel reageert op de uitdagingen van zijn tijd.
Aan het einde van de 19e eeuw breken de pioniers van de art nouveau met traditionele modellen. De structuur wordt zichtbaar, de lijnen worden vrijer en plantaardige vormen dringen door in het meubilair.
De jaren 1910 vormen een overgangsperiode waarin makers balanceren tussen traditie en vernieuwing.
Daarna verschijnen de vele gezichten van de moderniteit, van verfijnde geometrieën van art deco tot de radicaliteit van het modernisme, de fascinatie voor de machine en de democratisering van industrieel meubilair.
Vanaf de jaren 1930 kondigt een hernieuwde aandacht voor comfort, ergonomie en organische vormen al het hedendaagse design aan.
Via deze 31 stoelen ontdekt de bezoeker dat stijlen zich nooit lineair opvolgen, maar in dialoog gaan, elkaar kruisen en op elkaar reageren.
Hoofdstuk 2. Continuïteiten
Voorbij de chronologie nodigt de tentoonstelling uit om de grote ideeën te verkennen die deze periode doorkruisen.
STRUCTUUR
Kan je een stoel in één oogopslag begrijpen? Voor veel architecten en ontwerpers moet de constructie zichtbaar zijn. Verbindingen, materialen en evenwicht worden volwaardige esthetische elementen.
DE FLORA
Van de gebeeldhouwde bloemen van Émile Gallé tot de gestileerde motieven van art deco blijft de natuur een onuitputtelijke inspiratiebron. Makers herinterpreteren haar voortdurend, tussen observatie en verbeelding.
OVERDRACHTEN
Japan, het Midden-Oosten en ook westerse tradities voeden nieuwe artistieke expressies. Invloeden circuleren en geven vorm aan een steeds internationaler esthetisch taalgebruik.
DE MACHINE
De industriële revolutie verandert het meubilair ingrijpend. Buismetaal, gebogen hout en gevormd multiplex: technische innovaties openen nieuwe mogelijkheden en maken design toegankelijk voor een steeds breder publiek.
RUSTIEK
In reactie op de industrialisering herontdekken sommige makers volksambachten en traditioneel vakmanschap. Eenvoud, authenticiteit en natuurlijke materialen vormen de basis van een nieuwe esthetiek.
Deze vijf thema’s tonen hoe sterk de vraagstukken van toen vandaag nog doorwerken in duurzaamheid, innovatie, globalisering en de relatie tot de natuur.
De stoel als ideaal object
De stoel is tegelijk het meest alledaagse object en een van de meest complexe om te ontwerpen.
Ze moet stevig, comfortabel en functioneel zijn, maar ze draagt ook ideeën, symbolen en innovaties. Elke generatie makers projecteert er hun eigen visie op de wereld in.
Met 31 uitzonderlijke stoelen biedt deze tentoonstelling een originele lezing van de geschiedenis van design, architectuur en decoratieve kunsten tussen 1850 en 1950.
De bezoeker ontdekt er iconische werken, sleutelfiguren uit de moderne vormgeving en onverwachte dialogen tussen generaties.
Gaandeweg het parcours wordt duidelijk dat achter elke stoel een manier schuilgaat om de wereld te bewonen.
Een primeur, op meer dan één vlak.
De hoop is groot dat deze tentoonstelling haar plaats zal krijgen in de geschiedenis van het museum. Ze onderscheidt zich van eerdere praktijken door:
OVERDRACHT AAN DE STUDENTEN VAN LA CAMBRE
Elk cultureel evenement moet gedeeld worden en ook een manier van toe-eigening worden voor jongere generaties. De studenten industrieel design van ENSAV La Cambre ontwierpen daarom zitmeubilair voor bezoekers en onthaalpersoneel in de historische ruimtes van het huis-atelier. Hun ontwerpen zijn tot eind augustus ook te zien in het bezoekersparcours.
SCENOGRAFIE
De scenografische architecten hebben een originele en kwalitatieve scenografie gecreëerd die het mogelijk maakt om de werken en ruimtes op een andere manier te ervaren. Het ontwerp is van ALTU.
ONGEKENDE HERLEZING
Decoratieve kunsten uit de jaren 1950 en 1850 naast elkaar plaatsen is een manier om bruggen te slaan tussen disciplines, tijdperken en specialisaties. Deze benadering krijgt vorm binnen een vernieuwde onderzoekscontext en biedt een frisse blik op ons erfgoed.
INTERNATIONALE REIKWIJDTE
De bruikleengevers vormen een rijk netwerk van Europese instellingen en bieden de mogelijkheid om het museum te verankeren in een tot nog toe ongekend netwerk van verbindingen en partnerschappen (niet-exhaustieve lijst): Association Maison blanche, Musée d’Orsay, Musée des Arts décoratifs de Paris, The Museum of Decorative Arts in Prague, Ville de Boulogne-Billancourt, Musée des Années Trente, Vitra Design Museum.
Catalogus
In samenwerking met Fonds Mercator verschijnt de catalogus « Art nouveau versus Art Deco? 1850–1950, moderniteiten » in het Frans, Engels en Nederlands.
Opgezet als een spiegelstructuur introduceert dit boek een dubbele benadering: eerst een geïllustreerd en synthetisch parcours dat toelaat om eenendertig architecten, ontwerpers en ontwerpsters te (her)ontdekken die zich tot hun tijd verhouden en perfect aansluiten bij het tentoonstellingsverhaal. Daarna volgen casestudies en vernieuwde invalshoeken van enkele van de belangrijkste specialisten uit de periode.
Beschikbaar vanaf 24 juni.
Steunen
Deze tentoonstelling zou niet mogelijk zijn geweest zonder de steun van onze sponsors: Federatie Wallonië-Brussel, gemeente Sint-Gillis, Nationale Loterij, Tree Top Asset Management, urban.brussels.
PRAKTISCHE INFORMATIE
Data
Van 25 juni 2026 tot 10 januari 2027
Locatie
Horta Museum
Amerikaansestraat 27
1060 Sint-Gillis
Openingstijden
14u tot 17u30, van dinsdag tot vrijdag
11u tot 17u30, zaterdag en zondag
Laatste toegang: 17 uur
Reserveren is verplicht via de website.
De ochtenden zijn gereserveerd voor groepsbezoeken
Tarieven
De tentoonstelling is gratis toegankelijk, het museumbezoek is betalend.
