Regionaal Landschap Rivierenland heeft acht historische bunkers in Sint-Katelijne-Waver en Bonheiden omgevormd tot overwinteringsplaatsen voor vleermuizen. De betonnen getuigen van de Tweede Wereldoorlog krijgen zo een verrassende nieuwe bestemming: van militaire schuilplaats tot toevluchtsoord voor kwetsbare dieren.
Van oorlogsverleden naar natuurwaarde
De acht bunkers maken deel uit van de historische KW-linie, een verdedigingslinie die vlak voor de Tweede Wereldoorlog werd aangelegd tussen Koningshooikt en Waver. Vandaag liggen ze verscholen tussen akkers, weilanden en bossen. Stille getuigen van een donker verleden, maar tegelijk waardevolle plekken voor de natuur.
Met hun dikke muren en koele binnenruimtes zijn bunkers bijzonder geschikt als winterverblijf voor vleermuizen, zoals de grootoorvleermuis, watervleermuis en baardvleermuis.
Een winterhotel op maat
In opdracht van Regionaal Landschap Rivierenland richtte Natuur- en Landschapszorg vier bunkers in Sint-Katelijne-Waver en vier in Bonheiden vleermuisvriendelijk in. Ze kregen aangepaste deuren en luiken, extra wegkruipmogelijkheden en waar nodig een waterton om de luchtvochtigheid op peil te houden. Openingen werden afgedicht om tocht te vermijden.
“Tijdens hun winterslaap leven vleermuizen op hun vetreserves. Rust, vochtigheid en een stabiele temperatuur zijn dan cruciaal“, vertelt An-Katrien Cuypers, soortenspecialist bij Regionaal Landschap Rivierenland. “Met enkele gerichte ingrepen maken we van deze bunkers veilige winterverblijven.”
Kleine bunkers, groot natuurnetwerk
De bunkers versterken het Functioneel Ecologisch Netwerk van provincie Antwerpen. Dat netwerk verbindt natuurgebieden en groene plekken, zodat dieren zich gemakkelijker kunnen verplaatsen. Voor vleermuizen vormen bomenrijen, houtkanten en waterlopen belangrijke vliegroutes. De bunkers bieden waardevolle rust- en overwinteringsplaatsen.
“De natuur stopt niet aan de grenzen van een natuurgebied“, zegt Jan De Haes, gedeputeerde voor Milieu en Natuur van provincie Antwerpen. “Met het Functioneel Ecologisch Netwerk verbinden we groene plekken met elkaar. Ook deze bunkers zijn waardevolle schakels die vleermuizen meer kansen geven.”
Samen voor erfgoed en natuur
Het project kwam tot stand dankzij de medewerking van de Vlaamse Milieumaatschappij, Defensie, de gemeente Sint-Katelijne-Waver en drie particuliere eigenaars.
De werken werden mogelijk gemaakt met een projectsubsidie voor soortenbescherming van het Agentschap voor Natuur en Bos en financiële steun van provincie Antwerpen. De gemeente Sint-Katelijne-Waver financierde de inrichting van haar drie bunkers mee.
Zo krijgen acht bijzondere stukjes oorlogserfgoed een nieuwe toekomst. Waar ooit soldaten beschutting zochten, vinden straks hopelijk vleermuizen een veilige plek om te overwinteren.
Foto: © Regionaal Landschap Rivierenland
