Tekst: Miet Waes
Foto’s: HNS Immaculata
Vier levens, één laatste dag
In Immaculata volgen we vier slachtoffers tijdens de nacht en de dag vóór een gruwelijke aanval op hun middelbare school. Stijn Devillé en Adriaan Van Aken actualiseerden hiervoor een eerdere editie uit 2004. Het resultaat is een indrukwekkend toneelstuk dat een extreem gewelddadig verhaal vertelt, zonder het geweld zelf te tonen.
Een gewone schooldag. Een Vlaamse stad. Vier jongeren die nietsvermoedend hun leven leiden.
Op een zonnige, doordeweekse ochtend halen twee leerlingen van een brave, onopvallende middelbare school in een Vlaamse provinciestad tijdens de middagpauze wapens uit hun boekentas. In de schoolbibliotheek en de refter richten ze een bloedbad aan. Leerlingen en leerkrachten worden meedogenloos neergeschoten. Het toneelstuk confronteert je echter niet alleen met de schokkende gebeurtenis zelf, maar vooral met de mensen die tot dan toe nietsvermoedend hun leven leiden: mensen die gewoon leven, dromen, lachen en plannen maken.
Deville en Van Aken kiezen bewust voor vier herkenbare archetypen: het mooie meisje, de sportieve jongen, de sukkel en het buitenbeentje. Daarmee tonen ze hoe dun de grens tussen dader en slachtoffer soms kan zijn. Volgens de makers ligt het profiel van beide groepen soms veel dichter bij elkaar dan we geneigd zijn te denken.
Een herbewerking van een editie uit 2004
Het stuk werd in 2004 geschreven door Stijn Devillé en Adriaan Van Aken. Voor hun voorstelling lieten ze zich inspireren door waargebeurde schietpartijen op scholen in de Verenigde Staten, zoals Columbine (1999), en in Europa, zoals Erfurt (2002). Om het stuk te actualiseren, schreven ze in 2026 een nieuwe versie waarin ze bovendien expliciet een link leggen met online haat en radicalisering.
Aan het woord: vier tieners die de aanslag niet zullen overleven
Immaculata vertelt het verhaal van vier jongeren tijdens de laatste nacht en ochtend van hun leven. We maken kennis met hun geluk en ongeluk, hun verwachtingen en teleurstellingen, hun verliefdheden en afwijzingen. Ook onzekerheid, frustraties en het gevoel minderwaardig te zijn, komen aan bod. Het zijn herkenbare emoties en situaties die de personages menselijk en dichtbij maken. Terwijl hun levens zich langzaam ontvouwen, groeit bij het publiek het besef dat deze ogenschijnlijk gewone momenten zullen uitmonden in iets onomkeerbaars.
Je ziet het bloed niet, maar je voelt het
De voorstelling hanteert een ritmische, bijna filmische vertelstijl die het geweld vooral suggereert in plaats van het letterlijk te tonen. Geen nepbloed of uitgebreide psychologische verklaringen, maar een dreiging die wordt opgebouwd door muziek, ritme en suggestie. Met zeer weinig middelen worden verrassend veel beelden opgeroepen. De muziek versterkt daarbij de spanning en ondersteunt de emoties van de personages. Juist doordat het geweld niet rechtstreeks wordt getoond, krijgt de verbeelding van het publiek alle ruimte. Je ziet het bloed niet, maar je voelt het.
Een stuk dat beklijft
Zoals de meeste theaterstukken van Het Nieuwstedelijk is Immaculata een voorstelling die nog een tijd blijft nazinderen. Zonder met opgeheven vinger te wijzen, zet het stuk je aan het denken over de wereld waarin jongeren vandaag opgroeien en over hoe dicht gewone levens soms bij iets onvoorstelbaars kunnen komen. Vooral het sterke acteerwerk van de vier jonge acteurs valt op. Mathisse De Sutter, Lena Devillé, Omar Ouali en Polly Zuydwijk brengen hun personages met veel overtuiging en weten hun emoties op een geloofwaardige manier over te brengen. Juist door hun natuurlijke spel voelt het verhaal niet veraf of abstract aan, maar komt het verrassend dichtbij. Immaculata is daardoor een voorstelling die niet alleen indruk maakt tijdens het kijken, maar ook daarna nog in je hoofd blijft hangen.
Tekst: Stijn Devillé & Adriaan Van Aken
Regie: Sara Vertongen, die in de oorspronkelijke productie zelf meespeelde, neemt nu de regie voor haar rekening.
Muziek: Jip Arickx en Frauke Van Havermaet
Spelers: Mathisse De Sutter, Lena Devillé, Omar Ouali en Polly Zuydwijk
Meer info en de volledige speeldata:
