3 & 4 en 10 & 11 oktober 2026
Ticketverkoop start op 1 september 2026
De architectuur van de 19e eeuw wordt vaak overschaduwd door de internationaal bekende art nouveau en art deco. Nochtans is de 19e eeuw een belangrijk fundament van het Brusselse stadsbeeld zoals we dat vandaag kennen. Met de tweede editie van het ANTE Festival nodigt de vzw Explore.Brussels het publiek uit om de “lange 19e eeuw” (1780-1920) te herontdekken: een periode van ingrijpende veranderingen waarin de wijken, gebouwen en stedelijke structuren ontstonden die Brussel tot op vandaag kenmerken.
Met deze tweede editie wil Explore.Brussels een ander verhaal over Brussel vertellen: dat van een eeuw die de stad voorgoed veranderde. De 19e eeuw bracht verregaande veranderingen op het vlak van stedenbouw, architectuur, samenleving en techniek. Van neoclassicisme tot eclecticisme, van statige herenhuizen tot indrukwekkende openbare gebouwen, en van ingrijpende stadsvernieuwing tot vernieuwende bouw- en decoratietechnieken, de “lange 19e eeuw” gaf Brussel mee haar moderne gezicht.
Het ANTE Festival toont zo aan dat de architecturale rijkdom van Brussel veel verder reikt dan de art nouveau alleen, een rijkdom die voortbouwt op een eeuw van experimenten, vernieuwingen en ontwikkelingen die nog te vaak onderbelicht blijven.
Op 3 en 4 en 10 en 11 oktober 2026 kan het publiek de architectuur van Brussel vanuit verschillende invalshoeken ontdekken. Het programma omvat 27 bijzondere interieurs, waaronder verschillende locaties die normaal gesloten zijn voor het publiek, een uitzonderlijk bezoek aan de voormalige gevangenis van Vorst, architectuurrondleidingen te voet, met de tram en de fiets, wandelingen met degustaties, lezingen, een documentaire en een tentoonstelling. Ook gezinnen, scholen en diverse doelgroepen kunnen deelnemen aan aangepaste activiteiten.
Achter de gevels
Op 3 en 4 oktober krijgen bezoekers onder meer de kans om het voormalige Paleis van de Graaf van Vlaanderen te ontdekken, waar vandaag het Rekenhof gevestigd is. Achter de statige gevel gaat een rijkelijk interieur schuil dat zelden toegankelijk is voor het publiek, met onder meer een marmeren eretrap in wit en bruin, een gouden salon, kristallen kroonluchters, een fumoir en verschillende salons voor officiële ontvangsten. Het paleis is bovendien de geboorteplaats van de latere koning Albert I, die er in 1875 werd geboren.
Een heel andere sfeer heerst in de Vrijmetselaarsloge ‘Les Amis Philantrophes’, die vanaf 1877 door Adolphe Samyn werd ingericht. Bezoekers treden hier binnen in een architecturaal en symbolisch universum dat doorgaans aan het oog onttrokken blijft.
Het publiek kan ook het Haphuis ontdekken, een kijkje achter de schermen van de Beurs van Brussel nemen, het voormalige bedrijf Jules Waucquez & Cie bezoeken, waar vandaag het boeiende Stadsarchief van Brussel huist, en kennismaken met het herenhuis Spoelberch de Lovenjoul, dat vandaag dienstdoet als residentie van de Franse ambassadeur.
Tijdens het bezoek aan de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen zullen bezoekers niet alleen kunnen flaneren door één van de beroemdste passages van Brussels, maar ook ter plekke een kijkje kunnen nemen in enkele van de interieurs, om zo het werk van Jean-Pierre Cluysenaar vanuit een ander perspectief te bekijken.
Een andere getuige van de metamorfose van Brussel is de voormalige hoofdzetel van de ASLK, vandaag omgevormd tot het hotel Fleur de Ville. Het gebouw draagt de sporen van verschillende generaties architecten, onder wie Henri Beyaert, Paul Hankar en Alban Chambon. Ook het Egmontpaleis en het Paleis van der Noot d’Assche, ontworpen door Alphonse Balat, de latere architect van de Koninklijke Serres van Laken, openen hun deuren voor bezoekers. Daarnaast staan ook de Persoonlijke woning en atelier Ernest Salu, het Boël Herenhuis, het Lowenstein Herenhuis en het Lever House op het programma.
Tijdens beide festivalweekends zijn er bovendien nog enkele bijzondere activiteiten en locaties te ontdekken. Zo kunnen bezoekers op 3, 4, 10 en 11 oktober uitzonderlijk de Gevangenis van Vorst bezoeken, in samenwerking met vzw 9 m².
Ook de straten vertellen het verhaal van de 19e eeuw
Tegelijkertijd worden de Brusselse straten een ontdekkingsplek. Begeleide rondleidingen te voet, met de fiets of met de tram laten bezoekers kennismaken met het neoclassicisme, eclecticisme, de Beaux-Artsstijl, de Vlaamse neorenaissance en andere architectuurstijlen, evenals met de stedenbouwkundige geschiedenis van verschillende wijken. Tijdens beide festivalweekends staan er bovendien degustatiewandelingen op het programma, gewijd aan de geschiedenis van de lokale cafés en estaminets.
Het programma wordt aangevuld met lezingen, de vertoning van de documentaire Grand Hotel Astoria en een tentoonstelling. Samen bieden ze een veelzijdige blik op het Brusselse architecturale erfgoed en maken ze van ANTE een festival waarin ontdekken, beleven en verdieping hand in hand gaan.
ANTE, het festival dat toont hoe vroeger vandaag is geworden.
PRAKTISCHE INFORMATIE
Data
3 & 4 en 10 & 11 oktober 2026
Tickets en informatie
Vanaf 1 september 2026 kunnen tickets worden gereserveerd via www.ante.brussels
Sociale media
@explore.brussels
Foto: © EB – Sophie Voituron
