Als onderdeel van de Bozar Monumental-reeks, creëert de internationaal gerenommeerde kunstenaar Delcy Morelos (geb. 1967, Tierralta, Colombia) deze zomer een nieuwe grootschalige installatie voor de Hortahal van Bozar. Geïnspireerd door inheemse kennis uit haar geboorteland maakt Delcy Morelos emotioneel geladen kunstwerken die bezoekers via meerdere zintuigen aanspreken. Voor het eerst te zien in Brussel is Morelos’ monumentale werk vrij toegankelijk in het hart van Bozar – Paleis voor Schone Kunsten Brussel, van 28 juni tot en met 30 augustus 2026.
Voor deze monumentale, multisensoriële installatie maakt Morelos gebruik van aarde- en houtbouw en vlechtwerk met leem, eeuwenoude technieken die in Zuid- en Noord-Amerika, Afrika en Centraal-Europa worden toegepast.
De praktijk van Morelos is geworteld in het verlangen om de band tussen mens en omgeving te herstellen: “Voor mij is materie levend,” zegt ze, “de aarde brengt leven voort en voedt het; ze is niet inert.” En ze voegt eraan toe: “Ik wil dat mensen opnieuw verbinding maken met de bodem, met planten en hun toepassingen.”
De grote trapeziumvormige installatie – 14 meter lang en 9 meter breed – is geïnspireerd op het geweven en complexe geheel van organische materialen in een vogelnest. De constructie is gemaakt van panelen uit hazelaarhout, bedekt met een mengsel van lokale klei, zand, hooi en specerijen zoals kaneel en kruidnagel.
Net als voor andere creaties vraagt Morelos een professionele geurontwerper om een specifieke geur voor het werk te ontwikkelen. Voor haar installatie in Bozar heeft de kunstenares samengewerkt met Givaudan om de ruimte en de bezoekers te omhullen met geuren die doen denken aan vochtige aarde, hout, kaneel en natuurlijke oliën.
Spirituele ontmoeting
De organische materialen die de kunstenaar gebruikt, dragen hun eigen energieën en herinneringen in zich en nodigen uit tot een verbinding met iets dat het zichtbare overstijgt. Door “Pachamama”, de Moeder Aarde uit de Inca-mythologie, op te roepen, biedt Morelos een visie op de aarde als zinnelijk en krachtig, geworteld in inheemse overtuigingen en voorouderlijke kennis.
De geur van aarde en specerijen roept herinneringen en emoties op. “Het werk dringt je lichaam binnen via je neusgaten,” zegt Morelos, “en op dat moment word je één met het werk.” Ze voegt eraan toe: “Deze aardmassa is als een altaar en een machine die affectie schenkt. Het is een berg die je omarmt.”
Bezoekers worden uitgenodigd om het werk op blote voeten te betreden en zich onder te dompelen in een rijke zintuiglijke en spirituele ervaring. Zoals Delcy Morelos aangeeft: “Op blote voeten lopen, kwetsbaar maar geaard. Het lichaam opnieuw verbinden met oude herinneringen en met de aarde.” Morelos nodigt bezoekers ook uit om zachtjes het oppervlak van haar werk te strelen. Ze legt uit: “De aarde aanraken betekent door haar geraakt worden.”
De installatie neemt de helft van de Hortahal in en brengt bezoekers in nauwe nabijheid, wat zorgt voor een intense fysieke en zintuiglijke ervaring.
In contact zijn met de aarde en erin binnengaan, betekent in contact zijn met wat ons vormt en voedt; de basislaag waarop het leven zich ontwikkelt en die door de ziel wordt bewoond. Delcy Morelos
Architecturale dialoog
De installatie van Morelos grijpt terug op de vormentaal van rituele structuren zoals mastaba’s, tempels en ziggurats, evenals op de bergachtige landschappen die deze vormen inspireren. Maar de kunstenares beschouwt haar creatie in Bozar ook als een baarmoeder waarin men zich kan nestelen en beschutting kan vinden. Een plek waar men zich verbonden kan voelen met grotere krachten: die van de levenskrachtige aarde en haar herinneringen.
Het kunstwerk gaat ook in dialoog met de art deco-architectuur van Bozar. De opening bovenaan laat het zonlicht – dat door het glazen dak naar binnen komt – het werk binnendringen. Morelos’ warme, organische installatie gaat in dialoog met de Hortahal en contrasteert tegelijk met de strakke, geometrische ruimte, opgebouwd uit marmer, beton en glas.
Via deze dialoog tussen materialen nodigt Morelos de bezoekers ook uit om met een frisse blik te kijken naar de materialen waaruit de architectuur van de Hortahal is opgebouwd. Marmer, dat overal in de ruimte aanwezig is, heeft dezelfde herkomst als de aarde die de kunstenaar gebruikt: beide zijn afkomstig uit de natuur, uit de bergen. Door deze materialen die elkaars tegenpolen lijken te zijn – marmer, koud en monumentaal, en aarde, warm en kneedbaar – samen te brengen, onthult Morelos hun diepe verbondenheid met de natuur en benadrukt ze de poëtische kracht van de elementen die ons omringen.
De installatie van Delcy Morelos is diep zintuiglijk, immersief en introspectief en moedigt een verschuiving in waarneming aan, waarbij een ruimte ontstaat tussen fysieke aanwezigheid en innerlijke ervaring. “Ik ben geïnteresseerd in liminale toestanden, momenten tussen bewustzijn en droom,” voegt de kunstenaar toe.
Voorouderlijke kennis is van vitaal belang om een duurzame toekomst vorm te geven. Zoals Ailton Krenak zegt: “Als de mensheid een toekomst heeft, dan is die ancestraal.” Delcy Morelos
Curator: Emma Dumartheray
Het onderzoek naar biobased materialen wordt ontwikkeld binnen het kader van Studiotopia, in samenwerking met BC architects & studies & materials.
In samenwerking met het Mexicaanse Studio TAMAT: Rob Allen, Juliàn Ramírez, en Paula Amín.
Foto: Bozar
