Technologische innovatie stopt niet bij de grens.
Metropoolregio Brainport Eindhoven, Belgisch Limburg en provincie Antwerpen gaan intensiever samenwerken op thema’s als innovatie, economie, bereikbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling. Op 18 maart ondertekenden de partners een samenwerkingscharter dat hun economische en ruimtelijke samenwerking moet versterken.
Bedrijven, kennisinstellingen en werknemers bewegen zich al langer over de grens tussen de regio’s. Met het charter willen de partners die samenwerking gerichter uitbouwen. Door innovatieclusters en de ruimtelijk-economische ontwikkeling beter op elkaar af te stemmen, zien de regio’s kansen om de economische positie van het grensgebied versterken en te laten groeien in balans.
Focus op drie innovatieclusters
De samenwerking richt zich vooral op drie innovatieclusters waar de regio’s elkaar sterk aanvullen:
- High Tech, waaronder High Precision Manufacturing (o.a. 3D printen en lasergebaseerde processen voor o.a. Semicon), Robuuste Elektronica (voor o.a. stralingsbestendige chiptechnologie en verpakkingen) en Big Science (o.a. Einstein Telescoop)
- Smart en Clean Mobility, waaronder het openstellen en ontsluiten van testinfrastructuur over de grens en versnelde elektrificatie van vrachtvervoer
- Biobased materialen en circulair bouwen, waaronder het bevorderen van circulair slopen, hergebruik van materialen en het opschalen van bouwen met biobased materialen zoals vezels; van land naar pand.
Door kennis te delen, bedrijven met elkaar te verbinden en innovatieprojecten te stimuleren willen de partners de economische positie van het grensgebied versterken.
De samenwerking staat ook open voor andere interessante innovatieclusters. Zo wordt nu al het potentieel verkend van een samenwerking rond life sciences (biotechnologie, biomaterialen en geavanceerde precisietherapieën), menselijk kapitaal en AI voor HTSM.
Kansen in kaart tijdens voortraject
Aan het charter ging een verkenning vooraf waarin de regio’s hebben onderzocht waar samenwerking het meeste oplevert. Daaruit bleek dat de regio’s economisch en technologisch sterk op elkaar aansluiten. Bedrijven en onderzoeksinstellingen uit Belgisch Limburg en de Antwerpse Kempen werken al samen met hightech- en innovatiespelers in Brainport. Een voorbeeld is de Open Manufacturing Campus in Turnhout, waar gespecialiseerde apparatuur wordt ontwikkeld die onder meer wordt gebruikt in de halfgeleiderindustrie.
Daarnaast beschikken de Vlaamse regio’s nog over ruimte die in de snelgroeiende regio rondom Eindhoven schaarser is, bijvoorbeeld op het gebied van werklocaties, elektriciteitsnetcapaciteit en woningbouw. Door die complementaire kwaliteiten beter te benutten, ontstaan nieuwe kansen voor grensoverschrijdende groei en kunnen de 3 regio’s er samen op vooruitgaan.
Luk Lemmens (voorzitter POM Antwerpen en gedeputeerde provincie Antwerpen)
“De provincie Antwerpen is een sterke economische regio met een brede industriële en innovatieve basis. De Antwerpse Kempen vormen daarin een belangrijk centrum van maakindustrie en hightechexpertise, dat perfect aansluit bij de innovatiekracht van Brainport. Door onze bedrijven en innovatiecampussen sterker te verbinden met deze internationale netwerken creëren we nieuwe kansen voor ondernemers, talent en technologische ontwikkeling in de hele provincie.”
Grensoverschrijdende samenwerking is vandaag al realiteit
De provincie Antwerpen en POM Antwerpen werken vandaag al actief samen met partners over de grens. Projecten zoals ATMP XB en BOND Circular Agent tonen dat aan.
ATMP XB is een grensoverschrijdend project binnen Interreg Vlaanderen-Nederland rond cel- en gentherapie. Partners uit Vlaanderen en Nederland werken daarin samen aan nieuwe testmethoden, kwaliteitscontrole en kennisdeling. Voor POM Antwerpen en het Wetenschapspark UAntwerpen in Niel versterkt dat het life sciences-ecosysteem en creëert het kansen om verder te bouwen aan innovatie in geavanceerde therapieën.
Met BOND Circular Agent, eveneens een Interreg Vlaanderen-Nederland project, werken Vlaamse en Nederlandse partners samen rond circulair hergebruik van materialen en grondstoffen. Het project brengt bedrijven samen, over sectoren en grenzen heen, en helpt hen om concrete circulaire toepassingen en businessmodellen uit te werken. Zo toont BOND hoe grensoverschrijdende samenwerking ook in de praktijk kan leiden tot innovatie en nieuwe economische kansen.
Samenwerking rond mobiliteit en ruimte
De samenwerking met Metropoolregio Brainport Eindhoven beperkt zich niet alleen tot economie en innovatie. Omdat inwoners en bedrijven steeds vaker over de grens werken, wonen of gevestigd zijn, willen de regio’s ook samenwerken rond mobiliteit, werklocaties, woningbouw en het verbinden van groen-blauwe landschappen. Voorbeelden zijn nieuwe of verbeterde grensoverschrijdende openbaarvervoersverbindingen zoals een snelbus tussen Eindhoven en Turnhout, het verbinden van de knooppunten in Valkenswaard en Pelt en de spoorverbinding tussen Hamont en Weert. Ook willen de regio’s hun plannen voor bedrijventerreinen en werklocaties beter op elkaar afstemmen en samenwerken om grensoverstijgende landschappelijke structuren beter met elkaar te verbinden.
Concrete werkagenda
Het charter vormt de basis voor gezamenlijke werkagenda’s van twee jaar. Daarin bepalen de partners welke projecten zij concreet samen oppakken. In de eerste fase ligt de nadruk op het versterken van de innovatieclusters, het verbeteren van de grensoverschrijdende bereikbaarheid en het uitwisselen van kennis over ruimtelijke ontwikkeling. De ambitie is om in de komende twee jaar ook de eerste gezamenlijke projecten te starten.
Tom Vandeput (voorzitter POM Limburg en gedeputeerde provincie Limburg)
“Onze regio’s werken al lang samen, maar met dit charter maken we daar een duidelijke gezamenlijke agenda van. De snelle groei van Brainport creëert kansen voor de Vlaamse regio’s. Wij hebben ruimte, sterke maakindustrie en kennisclusters. Door die troeven beter te verbinden kunnen we samen nieuwe economische kansen creëren.”
Ward Kennes (Voorzitter Streekplatform Kempen)
“Dit charter toont onze gedeelde overtuiging dat grensoverschrijdende samenwerking essentieel is om de uitdagingen van de toekomst aan te pakken. Door onze strategieën te verbinden versterken we onze regio’s en creëren we nieuwe kansen voor inwoners, bedrijven en kennisinstellingen.”
Jeroen Dijsselbloem (voorzitter Metropoolregio Eindhoven en Stichting Brainport)
“Onze Brainportregio groeit hard, zo hard dat we het niet allemaal meer alleen kunnen. Daarom gaan we intensiever samenwerken met onze Vlaamse buren. Steeds vaker wonen en werken mensen over en weer over de grens, en het is dus logisch dat we meer gezamenlijk optrekken op het gebied van woningbouw, OV-verbindingen en werklocaties. De groei van Brainport brengt veel mooie dingen met zich mee, maar zorgt ook voor druk. Lang niet alles kan hier. In de samenwerking liggen enorme kansen voor ons en voor onze Vlaamse buren.”
Foto: Bram Saeys
