Mateo Seré (Universiteit Antwerpen en University College London) analyseerde meer dan 2000 academische presentaties
Op academische conferenties delen wetenschappers inzichten met hun vakgenoten. Wanneer vrouwelijke onderzoekers het woord nemen, worden ze 15% vaker onderbroken dan hun mannelijke tegenhangers. Dat blijkt uit onderzoek waaraan dr. Mateo Seré (Universiteit Antwerpen/University College London) meewerkte. “Zelfs de manier waarop mannen en vrouwen worden onderbroken, verschilt.”
Binnen de academische wereld zijn vrouwen ondervertegenwoordigd in de economische wetenschappen. Aan universiteiten bekleden ze minder vaak hoge posities binnen economiefaculteiten. Ook ligt hun aantal wetenschappelijke publicaties lager dan dat van hun mannelijke collega’s. De Nobelprijs voor de Economie ging tot nu toe slechts drie keer naar een vrouw.
“Er bestaat duidelijk een onevenwicht”, vertelt econoom Mateo Seré. “In de loop van hun academische carrière botsen vrouwen op een glazen plafond. Die ongelijkheid uit zich ook op meer subtiele manieren, zoals tijdens presentaties op wetenschappelijke conferenties.”
Vaker onderbroken
Zo worden vrouwen vaker onderbroken dan mannen wanneer zij een publiek toespreken op een academisch congres. Dat blijkt uit een uitgebreide data-analyse die Seré en zijn collega’s uitvoerden. Hun bevindingen verschenen onlangs in de American Economic Review. “Onze conclusies steunen op een enorme hoeveelheid bronmateriaal. Met behulp van machinelearningtechnologie konden we meer dan 2000 presentaties analyseren.”
Het systeem onderzocht voordrachten van zowel mannen als vrouwen en detecteerde telkens wanneer een spreker werd onderbroken. Seré: “Maar dat is niet alles. Onze studenten, die ter plaatse de geluidsopnames van de uiteenzettingen maakten, noteerden ook telkens wanneer iemand tussenkwam. Zij vingen nuances op die de algoritmen moeilijker oppikten. De software kon grofweg goed- en slechtbedoelde tussenkomsten van elkaar onderscheiden, maar de studenten in de zaal wisten de subtiele schakeringen te herkennen, zoals een betuttelend of neerbuigend toontje.”
Betuttelende toon
Uit de resultaten blijkt dat vrouwen tijdens hun lezingen 15% vaker worden onderbroken dan mannen. “Er is niet alleen een duidelijk verschil in het aantal onderbrekingen, maar ook in de manier waarop”, legt de onderzoeker uit. “Vrouwen worden vaker onderbroken terwijl ze nog aan het woord zijn. Bovendien klinkt de toon waarmee het publiek hen in de rede valt vaker betuttelend.”
Opvallend is dat vrouwen vaker worden onderbroken, niet alleen door mannen maar ook door andere vrouwen. Al blijkt wel dat de manier waarop verschilt per geslacht. Zo lieten de mannen in het publiek de spreker minder vaak uitpraten, terwijl de vrouwen eerder een gepast moment afwachtten om in te pikken. “Deze resultaten zeggen ook iets over de context van zulke congressen”, voegt de onderzoeker toe. “Blijkbaar is het, ook voor vrouwen in het publiek, laagdrempeliger om een vrouwelijke spreker te onderbreken.”
Seré benadrukt wel dat zulke tussenkomsten op zich niet problematisch hoeven te zijn. “Het is typisch voor congressen in de economische wetenschappen dat het publiek vragen stelt tijdens de presentatie zelf. Kritische bedenkingen uiten tijdens een lezing is daarom niet automatisch een teken van een gebrek aan respect. Maar het valt wel op dat binnen dezelfde context vrouwen vaker en bruusker onderbroken worden dan hun mannelijke collega’s. Waarom dat net gebeurt, moet verder onderzoek uitwijzen. Ook in andere professionele omgevingen – buiten de academische wereld – kunnen gelijkaardige patronen voorkomen.”
Foto: UAntwerpen
