Het bestuur van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden, sinds 1909 organisator van de 200 km lange Elfstedentocht op de schaats, denkt onder de huidige corona-omstandigheden in de winter van 2021 geen 16-editie te kunnen organiseren. Maar mochten de coronamaatregelen in januari of februari veel soepeler dan nu zijn, en er ligt na een week strenge vorst overal voldoende dik ijs in de Friese vaarten en grachten, dan kan het evenement in 48 uur opgetuigd worden aan de hand van een nieuw draaiboek. Dat ligt 1 december 2020 klaar.

Anderhalve meter afstand houden is niet mogelijk tijdens een normale Elfstedentocht, die de laatste keer, 4 januari 1997, anderhalf miljoen bezoekers en bijna 17.000 deelnemers trok. Voorzitter Wiebe Wieling: “Het bestuur heeft per onderdeel, zoals inschrijving, start en uitschrijving, onderzocht of de tocht georganiseerd kan worden binnen de 1,5 meter regel. Op elk onderdeel afzonderlijk zijn hier aanpassingen te bedenken, maar in samenhang is het onmogelijk te voldoen aan de gestelde eisen binnen de organisatie van de tocht, om nog maar niet te spreken van 1,5 meter afstand onder het publiek. Daarnaast vindt het bestuur het niet verantwoord om een evenement te organiseren dat honderdduizenden mensen op de been brengt, met alle mogelijk gevolgen van besmetting. Tenslotte legt de Elfstedentocht een grote druk op ziekenhuizen en medische ondersteuning. Het bestuur vindt dat op dit moment niet verantwoord, gezien de grote druk die de zorgsector momenteel meemaakt.”

Alternatieven
Er zijn door de organisatie van de schaatstour aangepaste Elfstedentochten overwogen, bijvoorbeeld alleen wedstrijdschaatsers, geen publiek, minder deelnemers enzovoort. Wieling: “Maar voor het bestuur zijn deze alternatieven geen optie. Een Elfstedentocht is geen echte Elfstedentocht zonder publiek of met slechts een deel van het deelnemersveld.”
In 1997 deden 301 wedstrijdschaatsers en 16.387 schaatsliefhebbers mee.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Elfstedenkruisje
Om mee te mogen doen moet men lid zijn van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden en een startkaart hebben. Elke deelnemer, die binnen de gestelde tijd de wedstrijd of toertocht voltooit en alle stempels heeft verzameld, ontvangt een elfstedenkruisje. Uitsluitend wedstrijdrijders met een maximale overschrijding van 20% van de rijtijd van de winnaar of winnares komen in aanmerking voor een elfstedenkruisje. Toertochtrijders moeten voor 00.00 uur (middernacht) in Leeuwarden aankomen, willen ze met het fel begeerde kruisje huiswaarts kunnen gaan.
De medaille is ontworpen in 1909. Het heeft de vorm van een Maltezer kruis met in het midden een cirkel. Deze cirkel bevat, in emaille, het wapen van Fryslân. In het opschrift staat ‘De Friesche Elf Steden’. In 2009 heeft de vereniging het predikaat ‘koninklijk’ gekregen en is het kruisje aangepast, zodat ook het koninklijk kroontje zichtbaar is. Deze koninklijke kruisjes worden pas uitgereikt na de eerstvolgende tocht.
De afbeelding van het elfstedenkruisje, het logo, de vlag en de naam, Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden, zijn beschermd en mogen niet zonder toestemming van de vereniging door derden worden gebruikt of geëxploiteerd.

Meer info:
www.elfstedenroute.nl
www.frieslandtravel.com  (Elfstedentochten op de fiets, te voet en met de boot)
www.elfstedentocht.frl
www.elfstedenmonument.nl
www.schaatsmuseum.nl
www.omropfryslan.nl/nieuws/688116-feitjes-over-de-elfstedentocht-van-1997
Virusveilige vakanties:
www.anderhalvemetervakanties.com

Foto’s: Geen Delfts blauw, maar Fries blauw in Gytsjerk. Deze brug, de Canterlandse brug in de Canterlânswei over het riviertje de Murk, is de laatste brug die Elfstedenschaatsers, komende uit Dokkum, passeren voordat ze de finish aan de oostkant van Leeuwarden, in de Bonke, bereiken. Het uit duizenden blauwe tegeltjes bestaande Elfstedenmonument ‘It sil heve’ is een creatie van de beeldend kunstenaars Maree Blok en Bas Lugthart. Deelnemers kunnen zich bij hen op de handgemaakte tegeltjes laten vereeuwigen met een schaatsfoto, naam en het jaartal of de jaartallen waarin de tocht(en) werd(en) volbracht. ‘It sil heve’ is Fries voor ‘Het gaat gebeuren’. Het startsein werd geuit in 1985 door de toenmalige Elfstedenvoorzitter, ir. Jan Sipkema, bij de aankondiging van de Elfstedentocht, toentertijd 22 jaar na de laatste tocht. Op één van de tegeltjes staat Koning Willem-Alexander. Hij reed de tocht in 1986 onder de naam W.A. van Buren. Meer info: www.elfstedenmonument.nl en www.bloklugthart.nl (website van de kunstenaars). / www.friesnieuws.nl.